Kun je verslaafd raken aan slaap- en kalmeringsmiddelen?

Ja, je kan verslaafd raken aan slaap- en kalmeringsmiddelen. Je kan geestelijk en lichamelijk verslaafd raken. Bij geestelijke verslaving verlang je sterk naar het middel. Bij lichamelijke verslaving heb je steeds meer nodig van het middel om het effect te voelen. We noemen dit ook wel tolerantie. Als je stopt, krijg je last van onthoudingsverschijnselen. Onthoudingsverschijnselen zijn: spierpijn, slapeloosheid, angst , transpireren, hoofdpijn, overgevoeligheid voor licht en geluid. De ontwenningsverschijnselen beginnen na 1 tot 5 dagen en duren een maand.

In Nederland zijn er ongeveer 600.000 mensen verslaafd aan slaap- en kalmeringsmiddelen. Zij slikken langer dan 3 maanden een slaap- of kalmeringsmiddel. Ze denken zelf vaak dat ze geen verslaving hebben. Ze zien zich als iemand met een chronisch probleem waarvoor chronisch medicatie nodig is. Volgens bevolkingsonderzoek heeft zo’n 5% van de bevolking tussen 15 en 64 jaar de afgelopen maand gebruikt.

Hier kun je een test doen waarmee je kunt nagaan of je riskant gebruikt.

Mensen met een verslaving kunnen sterk naar het middel verlangen. Ze hebben het gevoel zonder het middel niet te kunnen functioneren. De heftigheid van de verslaving blijkt uit de druk die mensen op de huisarts leggen om een herhalingsrecept te krijgen. Trucs die hiervoor gebruikt worden zijn o.a.: het nabootsen van klachten, het dreigen met agressie of suïcide en het vervalsen van recepten. Opvallend is ook dat de bijwerkingen door de mensen met een verslaving niet aan het middel toegeschreven worden. Geheugenstoornissen worden niet waargenomen, een valneiging wordt aan andere oorzaken toegeschreven en dat er een grauwsluier (kleuren minder helder zien) over de waarneming valt, wordt niet opgemerkt.

Lichamelijke afhankelijkheid blijkt uit tolerantie en onthoudingsverschijnselen. Tolerantie, steeds meer nodig hebben om hetzelfde effect te krijgen, wordt snel opgebouwd. Bij dagelijks gebruik van slaapmiddelen nemen de effecten al na twee weken af. Bij dagelijks gebruik van kalmeringsmiddelen begint het effect na acht weken af te nemen. Het gevolg hiervan is dat mensen snel geneigd zijn om de dosis te verhogen.

Onthoudingsverschijnselen kunnen optreden als gestopt wordt met slikken. Onthoudingsverschijnselen zijn: hoofdpijn, duizeligheid, trillerigheid, zweten, misselijkheid, slapeloosheid, benauwdheid, spraak- en kijkstoornissen en overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking. Ook worden mensen bij stoppen of minderen angstig, prikkelbaar, agressief of depressief. De onthoudingsverschijnselen zijn vaak de reden waarom weer opnieuw geslikt wordt waardoor de verschijnselen weer heftiger terugkomen.

Ook kan er het post-acute withdrawal syndrome (PAWS) ontstaan. Dit is een syndroom waarbij iemand nog langdurig na het laatste gebruik last houdt van klachten als angsten, slapeloosheid, depressie, trillen en pijn. Mensen met een hoog stress of angstniveau en mensen met persoonlijkheidsproblematiek lopen het grootste risico om dit te krijgen.

Bij stoppen kunnen zogenaamde reboundverschijnselen optreden. Dat wil zeggen dat bij stoppen, de klacht waarvoor het middel oorspronkelijk genomen werd, in heviger vorm terugkomt.

 

Versie: december 2019