Risico’s korte termijn
Op de korte termijn zijn er de volgende risico’s:
Alcoholvergiftiging
Bij alcoholvergiftiging wordt de concentratie alcohol in het bloed (het bloedalcoholgehalte ofwel BAG) zo hoog dat men bewusteloos en in coma kan raken. Bij jongeren kan dit al bij een promillage van 1,7. Bij volwassen ervaren drinkers kan een alcoholvergiftiging optreden vanaf 4 promille. In 2014 werden 783 jongeren onder de 18 jaar opgenomen in ziekenhuizen op eerste hulpen van ziekenhuizen behandeld voor een alcoholvergiftiging (bron: STAP).
Black-out/geheugen
Een black-out betekent dat je je een bepaalde periode van de voorgaande nacht niet meer kunt herinneren. Dit komt omdat alcohol de werking van je geheugen verstoort. Herinneringen in je kortetermijngeheugen worden hierdoor niet meer opgeslagen in je langetermijngeheugen. Het is dus echt een tijdelijke geheugenstoornis.
Het is zeer schadelijk voor je geheugen als dit gebeurt. Daarnaast is het bij mensen waarbij het vaker gebeurt een indicatie dat diegene gevoeliger is voor de schadelijke effecten van alcohol en dus meer moet oppassen. Het langetermijngeheugen functioneert de volgende dag ook slechter. Het leren gaat moeilijker. Veel (meer dan 5 eenheden) drinken op een avond wordt ook wel bingedrinken genoemd.
Out gaan
Out gaan betekent dat je bewusteloos raakt door de alcohol. Ook dit is zeer schadelijk voor je lichaam. Als dit gebeurt loop je een vergrote kans op onderkoeling, orgaanschade, ademhalingsproblemen en in sommige gevallen zelfs een coma.
Ontremming
Alcohol ontremt. Dat kan leuk zijn, maar kan ook leiden tot ruzies, agressief gedrag of onveilige seks.
Afname reactiesnelheid
Door alcohol neemt de reactiesnelheid af. Ook is de blik op het midden van de weg gericht. De drinker ziet minder goed wat er rechts en links van hem/haar gebeurt (tunnelvisie). Dat alles is gevaarlijk in het verkeer.
Verlaging van testosteron
Alcohol verlaagt de afgifte van testosteron. Een erectie of zaadlozing krijgen gaat dan moeilijker.
Nachtrust
Alcohol is slecht voor de nachtrust. Men slaapt sneller in maar wordt ook eerder wakker. Alcohol beïnvloedt de remslaap waardoor men niet goed uitrust. Alcohol drinken is dus slecht voor de kwaliteit van slaap.
Kater
Alcohol kan tot een kater leiden. Knallende hoofdpijn, misselijkheid en zich moe en slap voelen is het gevolg.
Slechte adem
Na gedronken te hebben kan iemands adem de volgende dag nog ruiken naar drank.
Risico’s lange termijn
Naast verslaving (zie bij verslavingskans) zijn er de volgende langetermijnrisico’s:
Dik worden
Alcohol maakt dik. Alcohol is calorierijk. Een glas bier bevat zo’n 100 Kcal. Verder remt alcohol de verbranding aan vet waardoor de drinker een bierbuik krijgt.
Mixdrankjes zijn extra calorierijk en zoet. Ze zijn ook nog eens slecht voor de tanden. Door een minuut te fietsen verliest iemand 4 kcal. Een glas betekent dus 25 minuten fietsen. Wat men niet kwijtraakt, wordt opgeslagen als vet.
Lever
Door overmatig alcoholgebruik kan een vetlever ontstaan. Dit kan al gebeuren na een paar dagen flink drinken. Het herstelt zich als men weer stopt met drinken. Bij langdurig alcoholgebruik kan de lever ontstoken raken (alcoholhepatitis). Blijft men veel drinken, dan worden de levercellen echt vernietigd en vervangen door bindweefsel (levercirrose). De lever is dan onherstelbaar beschadigd.
Maagslijmvlies
Door overmatig alcoholgebruik kan het maagslijmvlies gaan ontsteken. Je kunt dan last krijgen van een opgeblazen gevoel, oprispingen, maagpijn en zuurbranden.
Alcoholhepatitis en levercirrose
Naast de vetlever kan je door alcohol ook nog twee andere leverziekten krijgen: alcoholhepatitis en levercirrose. Bij alcoholhepatitis is er sprake van een leverontsteking waardoor je ernstig ziek kunt worden met hevige pijn, koorts, slechte eetlust en geelzucht. Alcoholhepatitis is een ernstige ziekte met mogelijk dodelijke gevolg en kan een voorloper zijn van levercirrose. Levercirrose is een ernstige aandoening waarbij de levercellen sterven en worden vervangen door bindweefsel. Hierdoor worden de bloedvaten die door de lever lopen vernauwd en gaat de lever slechter functioneren. De lever verschrompelt en wordt kleiner. Een levercirrose gaat niet over, maar kan wel stabiel worden als je stopt met het drinken van alcohol. Als je lever je bloed niet meer kan zuiveren, komen de afbraakstoffen in je hersenen terecht en kunnen zorgen voor sufheid, verwardheid en coma met uiteindelijk de dood als gevolg.
Hersenen
Bij veel drinken kan een verlies van de uitlopers van de zenuwcellen in de frontaalkwab (voorste deel van de hersenen achter het voorhoofd) optreden. Bij 2,5 glas per dag wordt nog geen krimp in de frontaalkwab gevonden, vanaf 3 is er nog geen duidelijk verschil te zien. Bij 6 glazen per dag neemt het risico duidelijk toe. Door het verlies van de uitlopers van de zenuwcellen maken zenuwen minder goed contact met elkaar. Dat kan gevolgen hebben voor het geheugen, de concentratie en het kritisch en analytisch kunnen denken.
Langdurig teveel alcoholgebruik kan vroegtijdige dementie veroorzaken. Deze kan variëren van een verminderd geheugen tot het optreden van het zeer ernstige Korsakovsyndroom. In het begin kan men zich dingen die net gebeurd zijn niet meer zo goed herinneren. Later kan men zich hele stukken niet meer herinneren en fantaseert men allerlei verhalen om die stukken op te vullen. Alcoholisten hebben een hersenkrimp van 10 à 15%.
Ook bij jongeren heeft alcohol een negatieve invloed op de hersenen. De hersenen ontwikkelen zich tot je 24e. Tijdens de puberteit neemt het aantal verbindingen tussen hersencellen toe. Ook het deel van de hersenen, dat verantwoordelijk is voor redeneren en plannen en zelfbeheersing, is in de puberteit nog volop in ontwikkeling. Een belangrijk hersengebied voor leren en geheugen is de hippocampus. Ook dit deel van de hersenen is tijdens de puberteit nog volop in ontwikkeling. Alcohol kan deze ontwikkelingen nadelig beïnvloeden.
Kanker
Er een duidelijk verband tussen alcoholgebruik en kanker van mond, keel, strottenhoofd en slokdarm. Het risico wordt groter als er ook nog eens bij wordt gerookt. Zware drinkers hebben meer kans op kanker aan de lever en de dikke darm. Vrouwen die meer dan 1 glas alcohol per dag gebruiken, hebben een verhoogd risico op borstkanker.
Sociale problemen
Nogal wat mensen die te veel drinken, krijgen vaak grote problemen met familie, vrienden, werk en politie. Relaties komen onder druk te staan. Op het werk wordt steeds meer verzuimd.
Korsakov
Jarenlang te veel drinken kan, zeker in combinatie met een tekort aan vitamine B1, leiden tot onherstelbare hersenschade. De meest ernstige vorm is het Korsakovsyndroom. Korsakovpatiënten lijden aan geheugenverlies, verlies van het vermogen om iets nieuws te leren en een gestoord begrip van tijd en plaats.
Psychose
Als gevolg van overmatig alcoholgebruik kunnen psychosen ontstaan zoals het delirium tremens en psychotische stoornissen met hallucinaties of wanen.
Vermageren
Op korte termijn bestaat het risico dat je aankomt van alcohol maar als je meer en vaker gaat drinken bestaat juist de kans dat je vermagert of ondervoed raakt. Dat komt omdat de alcohol in grote hoeveelheden wel een vol gevoel geeft en je dus minder honger hebt. De alcohol levert wel energie op, maar heeft totaal geen voedingswaarde en wanneer de drinker dan ook nog eens zijn voedingspatroon verwaarloost, bestaat de kans op ondervoeding. Alcoholisten gaan vaak slecht eten en de alcohol beschadigt ook de darmwand waardoor het lichaam minder goed in staat is voedingsstoffen op te nemen.
Zwangerschap
Het drinken van een of meerdere glazen alcohol vermindert de vruchtbaarheid bij de man en vrouw. Alcohol drinken tijdens de zwangerschap kan leiden tot miskramen, vroeggeboorte, mentale ontwikkelingsachterstand zoals het geheugen, intelligentie en rekenen. Bij 6 glazen of meer wordt het risico verhoogd op FAS, het foetaal alcoholsyndroom. Hierdoor krijgt de baby een laag geboortegewicht, kleinere schedel, geringe lichaamslengte en mogelijk afwijkingen aan het gezicht.
