Wat zijn de risico's van alcohol?

Alcohol kent meerdere korte-termijn en lange-termijn risico's. Hieronder kun je er meer over lezen.

Als je alcohol drinkt loop je op korte termijn (dus tijdens of vlak na het drinken) risico op: 

Alcoholvergiftiging

Bij alcoholvergiftiging wordt de concentratie alcohol in het bloed (het bloedalcoholgehalte ofwel BAG) zo hoog dat je bewusteloos en in coma kan raken. Bij jongeren kan dit al bij een promillage van 1,7. Bij volwassen die vaker alcohol drinken kan een alcoholvergiftiging optreden vanaf 4 promille. In 2014 werden 783 jongeren onder de 18 jaar opgenomen in ziekenhuizen op eerste hulpen van ziekenhuizen behandeld voor een alcoholvergiftiging (bron: STAP).

Black-out/geheugen

Een black-out betekent dat je je een bepaalde periode van de afgelopen nacht niet meer kan herinneren. Dit komt omdat alcohol de werking van je geheugen verstoort. Herinneringen in je kortetermijngeheugen worden hierdoor niet meer opgeslagen in je langetermijngeheugen. Het is dus echt een tijdelijke geheugenstoornis.

Het is heel schadelijk voor je geheugen als dit gebeurt. Daarnaast is het bij mensen waarbij het vaker gebeurt een indicatie dat diegene gevoeliger is voor de schadelijke effecten van alcohol en dus meer moet oppassen. Het langetermijngeheugen functioneert de volgende dag ook slechter. Het leren gaat moeilijker. Veel (meer dan 5 eenheden) drinken op een avond wordt ook wel bingedrinken genoemd.

Out gaan

Out gaan betekent dat je bewusteloos raakt door de alcohol. Ook dit is zeer schadelijk voor je lichaam. Als dit gebeurt loop je een vergrote kans op onderkoeling, orgaanschade, ademhalingsproblemen en in sommige gevallen zelfs een coma. Bekijk ook onderstaande video voor meer informatie over comazuipen.

https://youtu.be/0JMM6LTf2Ho

Ontremming

Alcohol ontremt. Dat kan leuk zijn, maar kan ook leiden tot ruzies, agressief gedrag of onveilige seks.

Afname reactiesnelheid

Door alcohol neemt je reactiesnelheid af. Ook is je blik op het midden van de weg gericht. Je ziet dan minder goed wat er rechts en links van je gebeurt (tunnelvisie). Dit is gevaarlijk in het verkeer.

Verlaging van testosteron

Alcohol verlaagt de afgifte van testosteron. Een erectie krijgen of klaarkomen gaat dan moeilijker.

Nachtrust

Alcohol is slecht voor je nachtrust. Je slaapt sneller in, maar je wordt ook eerder wakker. Alcohol heeft effect op de remslaap waardoor je niet goed uitrust. Alcohol drinken is dus slecht voor de kwaliteit van slaap.

Kater

Alcohol kan tot een kater leiden. Hierbij hoort hoofdpijn, misselijkheid en jezelf moe en slap voelen.

Slechte adem

Na gedronken te hebben kan je adem de volgende dag nog ruiken naar drank.

 

Naast verslaving (zie bij verslavingskans) zijn er ook andere langetermijnrisico's:

Maagslijmvlies

Door teveel alcoholgebruik kan je maagslijmvlies ontsteken. Je kunt dan last krijgen van een opgeblazen gevoel, oprispingen, maagpijn en zuurbranden.

Lever

Door teveel alcohol drinken  kan een vetlever ontstaan. Dit kan al gebeuren na een paar dagen flink drinken. De lever repareert zichzelf weer als je stopt met drinken. Als je lang achter elkaar drinkt, dan kan je lever ontstoken raken. Dit heet alcoholhepatitis. Blijft je dan nog steeds veel drinken, dan worden de levercellen echt kapot gemaakt en vervangen door bindweefsel. Als dit gebeurd is, dan noemen we dat levercirrose. De lever is dan zo erg beschadigd dat die niet meer kan genezen.

Alcoholhepatitis en levercirrose

Alcoholhepatitis betekent dat je lever ontstoken is. Hierdoor kan je erg ziek worden met pijn, koorts, minder zin in eten en geelzucht. Alcoholhepatitis is een ernstige ziekte en kan het begin zijn van levercirrose. Levercirrose is een ziekte waarbij de levercellen dood gaan en worden vervangen door bindweefselcellen. Hierdoor worden ook de bloedvaten in de lever kleiner en kan je lever minder goed werken. De lever zelf wordt ook kleiner. Levercirrose kan zorgen voor ondervoeding, interne bloedingen, vocht in de buik en een grotere kans op leverkanker.

Als je lever je bloed niet meer kan filteren, blijven de afvalstoffen in je bloed. Die komen dan ook in de hersenen terecht en kunnen zorgen voor sufheid en verwardheid. Als dit niet behandeld wordt kan je in coma raken en uiteindelijk hieraan doodgaan.

Als je levercirrose hebt, gaat het nooit meer weg. Je kan wel de achteruitgang van de lever vertragen door te stoppen met het drinken van alcohol.

Hersenen

Als je veel alcohol drinkt kan je de zenuwcellen in de frontaalkwab van de hersenen kapot maken. Dit is het voorste deel van je hersenen achter je voorhoofd. Bij 6 glazen per dag zie je dat de frontaalkwab kleiner word. Doordat de uiteindes van de zenuwcellen kapot gaan, maken de zenuwen minder goed contact met elkaar. Dat kan gevolgen hebben voor je geheugen, je concentratie en het kritisch en analytisch kunnen nadenken. Mensen die lange tijd verslaafd zijn aan alcohol hebben een hersenkrimp van 10 à 15%.

Als je lange tijd teveel alcohol drinkt kan je vroegtijdige dementie krijgen. Bij sommige mensen betekent dit dat ze een slechter geheugen hebben. Bij andere mensen kan een alcoholverslaving zorgen voor het Korsakovsyndroom. In het begin kan je je dingen die net gebeurd zijn niet meer zo goed herinneren. Later je je hele stukken niet meer herinneren en verzin je allerlei verhalen om die stukken op te vullen. 

Ook bij jongeren heeft alcohol een negatieve invloed op de hersenen. De hersenen ontwikkelen zich tot je 24e. Tijdens de puberteit neemt het aantal verbindingen tussen hersencellen toe. Ook het deel van de hersenen, dat verantwoordelijk is voor redeneren en plannen en zelfbeheersing, is in de puberteit nog volop in ontwikkeling. Een belangrijk hersengebied voor leren en geheugen is de hippocampus. Ook dit deel van de hersenen is tijdens de puberteit nog volop aan het groeien. Alcohol kan deze groei en verandering remmen of verstoren.

Kanker

Het drinken van alcohol kan zorgen voor kanker van mond, keel, strottenhoofd en slokdarm. Het risico wordt groter als je ook nog rookt. Mensen die per dag 6 glazen alcohol of meer drinken, hebben meer kans op kanker aan de lever en de dikke darm. Vrouwen die meer dan 1 glas alcohol per dag gebruiken, hebben een verhoogd risico op borstkanker.

Sociale problemen

Mensen die veel drinken, hebben vaak ook problemen met familie, vrienden, werk en politie. Relaties krijgen het zwaar en mensen melden zich vaker ziek op hun werk.

Korsakov

Jarenlang te veel alcohol drinken kan, zeker in combinatie met een tekort aan vitamine B1, leiden tot hersenschade die niet meer te repareren is. De meest ernstige vorm is het Korsakovsyndroom. Symptomen van het Korsakovsyndroom zijn:

• Problemen met het geheugen
• Verhalen vertellen die niet kloppen
• Problemen met lopen en evenwicht
• Gedragsveranderingen zoals onrust, prikkelbaarheid of soms agressie

Psychose

Als gevolg van overmatig alcoholgebruik kunnen psychosen ontstaan zoals het delirium tremens en psychotische stoornissen met hallucinaties of wanen.

Vermageren

Op korte termijn bestaat het risico dat je aankomt van alcohol maar als je meer en vaker gaat drinken bestaat juist de kans dat je vermagert of ondervoed raakt. Dat komt omdat de alcohol in grote hoeveelheden wel een vol gevoel geeft en je dus minder honger hebt. De alcohol levert wel energie op, maar heeft totaal geen voedingswaarde. Als je dan ook nog eens niet meer goed eet, kan je ondervoed raken. Mensen met een alcoholverslaving eten vaak slecht. Ook beschadigt de alcohol de darmwand waardoor het lichaam minder goed voedingsstoffen kan opnemen.

Zwangerschap

Het drinken van een of meerdere glazen alcohol vermindert de vruchtbaarheid bij de man en vrouw. Alcohol drinken tijdens de zwangerschap kan leiden tot miskramen, vroeggeboorte, mentale ontwikkelingsachterstand zoals het geheugen, intelligentie en rekenen. Bij 6 glazen of meer wordt het risico verhoogd op FAS, het foetaal alcoholsyndroom. Hierdoor krijgt de baby een laag geboortegewicht, kleinere schedel, geringe lichaamslengte en mogelijk afwijkingen aan het gezicht.

Alcohol is een van de meest gebruikte middelen. De Gezondheidsraad adviseert: drink geen alcohol. Toch kiezen sommige mensen ervoor om af en toe of regelmatig alcohol te drinken. Wil je weten hoe je de risico's van alcohol kan verkleinen? Klik dan hier.

 

 

Versie: augustus 2026