Vraag & Antwoord

Wat is ayahuasca?

Ayahuasca is een Zuid-Amerikaanse hallucinogene drank. De kleur is bruin/ rood en de smaak is erg bitter. Ayahuasca betekent slingerplant van de ziel; andere namen zijn yagé, hoasca, caapi. Een bijnaam is ‘la purga’ omdat de gebruiker tijdens de roes vaak moet overgeven en diarree heeft. Indianenvolken uit het Amazonegebied gebruiken deze drank al eeuwenlang in religieuze rituelen. Ze zien het drankje als een medicijn om bijvoorbeeld in contact te komen met andere entiteiten.

Ayahuasca veroorzaakt in de juiste dosering een sterke roes met visuele hallucinaties. In het begin zijn de effecten erg onplezierig. Je wordt misselijk, duizelig, gaat heftig transpireren en moet overgeven. Het overgeven wordt vanuit de traditionele interpretatie gezien als een reiniging en het loslaten van oude emoties.

Daarna beginnen de hallucinaties. Men ziet felgekleurde en snelbewegende beelden. Gebruikers rapporteren soms religieuze, mystieke ervaringen en contacten met vreemde wezens. Negatieve emoties, trauma en onzekerheden kunnen net als bij ieder sterk hallucinogeen middel naar boven komen. Dit kan door de gebruiker als erg intens of vervelend ervaren worden.

DMT

Ayahuasca wordt gemaakt uit twee planten. De basis is de liaan van de slingerplant Banisteriopsos Caapi. Deze wordt aangevuld met de bladeren van Psychotica Viridis of Diplopterys Cabrerana. De liaan zorgt ervoor dat de DMT uit de bladeren niet wordt afgebroken in de maag en daardoor werkzaam is.

Als je DMT drinkt, zoals bij thee van ayahuasca, wordt de stof in de maag en lever afgebroken door zogenaamde MAO-enzymen. (monoamino-oxidase-enzymen), waardoor DMT de hersenen niet kan bereiken.

De plant Banisteriopsis caapi bevat echter MAO-remmers (harmine, harmaline, en tetrahydroharmine). Zij remmen de werking van de MAO-enzymen. De afbraak van DMT door MAO wordt hierdoor tegengaan waardoor DMT het brein kan bereiken en de psychedelische effecten gevoeld worden.

In het Amazonegebied worden vaak nog veel meer planten met allerlei verschillende werkzame stoffen aan de drank toegevoegd. Dat gebeurt hier in Nederland vrijwel niet. In Nederland wordt door veel aanbieders geen liaan gebruikt, maar de zaden van de Peganum Harmala plant. Ook hier zit harmine en harmaline in. Een belangrijk verschil is dat de Peganum volgens gebruikers een minder intense ervaring geeft dan de liaan. Peganum is eenvoudiger te bereiden, dus minder arbeidsintensief dan het koken van de liaan.

Werkingsduur ayahuasca

Afhankelijk van de dosering duurt de ervaring 2 tot 6 uur. Men ziet felgekleurde caleidoscopische geometrische structuren en beleeft droomachtige visioenen. Misselijkheid en braken treden bijna altijd op. De na-effecten kunnen nog eens 8 uur duren.

Risico’s ayahuasca

Psychische problemen

Het gebruik van ayahuasca wordt afgeraden bij mensen met een psychiatrische stoornis, of met directe familieleden met een psychiatrische stoornis. Het drinken van ayahuasca kan problemen verergeren of triggeren. Als er in je directe familie psychiatrische stoornissen spelen kunnen deze door ayahuasca bij jou naar boven komen. Bij psychische problemen kan het drinken van ayahuasca gevaarlijk zijn. De ervaring kan beangstigend of verwarrend zijn. Het is belangrijk dat je geestelijk stabiel bent. Ook als je je iemand bent die graag de controle houdt is het belangrijk om te weten, dat een ayahuasca ervaring weinig te controleren valt.

Het drinken van ayahuasca zonder begeleiding is af te raden vanwege het onberekenbare effect van de drank. In de praktijk gebeurt dat ook bijna nooit, omdat ayahuasca bijna altijd in een rituele setting wordt gebruikt. Dit is ook niet geheel zonder risico, niet alle aanbieders zijn competent en in staat om correct te handelen.

Combinatie met geneesmiddelen en drugs

Een ander risico van ayahuasca ligt in het MAO-remmende effect van de drank. Het is gevaarlijk om MAO-remmers te combineren met bepaalde geneesmiddelen, drugs en voeding.

De combinatie van ayahuasca met antidepressiva van het TCA-of SSRI-type, dextromethorfan, amfetamine, MDMA of serotonerge opiaten zoals tramadol, kan het serotoninesyndroom veroorzaken. Ook het gebruik van anti-histamines en bloeddrukverlagers kan gevaarlijk zijn.

Doe goed onderzoek en neem je verantwoordelijkheid door medicijngebruik ruim van tevoren met de aanbieder te bespreken.

Combinatie met tyraminerijk voedsel

Volgens sommige bronnen is het eten van tyraminerijk voedsel (zoals oude kaas, rode wijn en sojabonen) af te raden voor een ayahuascatrip. Omdat MAO geremd wordt, zou de tyramine niet worden afgebroken en zich opstapelen. Dat kan tot een hypertensieve crisis (hoge bloeddruk) leiden.

Andere bronnen suggereren dat een speciaal tyraminearm dieet niet nodig is, net als bij de reversibele MAO-remmer moclobemide.

Verslavingskans ayahuasca

Zover bekend is ayahuasca niet verslavend. De ervaring is te heftig om vaak te doen. Wel kunnen mensen een bepaalde vorm van afhankelijkheid krijgen. Zo zijn anekdotische verhalen bekend waarbij gebruikers bijvoorbeeld denken de ayahuasca nodig te hebben voor hun geestelijke gezondheid of stabiliteit. Dit is uiteraard geen duurzame oplossing voor de problemen of kan problemen juist verergeren.

Rituelen

Ayahuasca is de laatste vijf jaar wereldwijd steeds populairder geworden. Deze groei komt met risico’s en commercialisering. In Nederland zie je dat het aantal aanbieders is gestegen en in de amazone komt er steeds met ayahuasca toerisme. Doordat er geen controle is op de aanbieders kan de kwaliteit van de sessies heel erg variëren.

Traditioneel gezien moeten de mensen die met ayahuasca werken een lange opleiding volgens om met Ayahuasca te kunnen werken. De begeleider heeft veel verantwoordelijkheid omdat er bij een groepsceremonie veel naar boven kan komen bij de deelnemers. Het is heel belangrijk dat de begeleider(s) competent zijn om ieder op de juiste manier hier in te begeleiden.

De rituelen waarbij ayahuasca wordt gebruikt vinden over het algemeen na zonsondergang plaats. In Nederland zijn verschillende soorten rituelen te vinden. Allereerst zijn er de rituelen die medicijnmannen uit het Amazone-gebied hier in Nederland verzorgen. Deze rituelen kunnen zeer verschillend van aard zijn, omdat iedere stam in het Amazone-gebied een eigen stijl van rituelen heeft.

Het is gebruikelijk bij dit soort rituelen dat de deelnemers (variërend van vijftien tot vijftig) in een kring zitten of liggen. Er is over het algemeen alleen kaarslicht, of het is volledig donker. De medicijnman geeft iedere deelnemer de ayahuasca en zingt meestal gedurende de nacht. Soms is er ook urenlange stilte, slechts onderbroken door het geluid van mensen die moeten overgeven.

Tips

Zoek een aanbieder die goed bij je wensen past en je vragen serieus neemt. Wees kritisch en doe goed onderzoek. Een “sjamaan zijn” uit Zuid–Amerika betekent niet dat iemand competent is. Wees je bewust dat er veel geld met ayahuasca verdiend kan worden. Het woord “sjamaan” zegt niets over iemands kwaliteiten.

De wet

DMT valt staat op lijst I van de Opiumwet. Het middel wordt gezien als een harddrug. Een uitzondering gold voor de Santo Daime kerk. Deze mocht sinds 2001 Ayahuasca in deze kerk gebruiken. Echter in maart 2018 heeft het Amsterdamse hof de Santo Daime kerk verboden heeft om nog langer sessies te organiseren met Ayahuasca.

Het verkeer

Door ayahuasca neemt het oordeelsvermogen af en zie je dingen anders dan ze zijn. Ook neemt de reactiesnelheid af. Uren na gebruik is er nog steeds sprake van een verminderde concentratie. Deelname aan het verkeer onder invloed van ayahuasca is dan ook zeer riskant, ook in de uren na gebruik.

 

Bronnen:

  1. Vervaeke, H. Het gebruik van overige tripmiddelen in: alcohol en drugs, gebruik en misbruik.
  2. Christian Rätsch; Enzyklopädie der Psychoaktiven Pflanzen, Aarau, 1989 Ralph Metzner (ed);
  3. Ayahuasca, Hallucinogens, Consciousness and the Spirit of Nature, New York, 1999 Michael Harner (ed);
  4. Hallucinogens and Shamanism, New York 1973
  5. Arno Adelaars; Psychedelic Rituals in the Netherlands, Yearbook for Ethnomedicine 1997/98
  6. W. Beltman; smartshops, overzicht van producten, geclaimde werking en hun medisch-toxicologische relevantie.

 

Versie: mei 2019

Terug naar overzicht

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 09.00 tot 11.00 uur / 15.00-17.00

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur

Chat