Vraag & Antwoord

Wat is ayahuasca?

Ayahuasca is een Zuid-Amerikaanse hallucinogene drank. De kleur is bruin/ rood en de smaak is erg bitter. Een bijnaam is ‘la purga’ omdat de gebruiker tijdens de roes vaak moet overgeven en diarree heeft. Sommigen zien de Purga als een geestelijke en lichamelijke reiniging (1).

Ayahuasca betekent slingerplant van de ziel; andere namen zijn yagé, hoasca, caapi. Indianenvolken uit het Amazonegebied gebruiken deze drank al eeuwenlang in magisch-religieuze rituelen. Ze zien het drankje als het belangrijkste medicijn van het oerwoud.

Werkingsduur ayahuasca

Afhankelijk van de dosering duurt de ervaring 2 tot 6 uur. Men ziet felgekleurde caleidoscopische geometrische structuren en beleeft droomachtige visioenen. Misselijkheid en braken treden bijna altijd op.

DMT

Ayahuasca wordt gemaakt uit twee planten: de Psychotria viridis en de slingerplant Banisteriopsis caapi. De Psychotica viridis bevat de werkzame stof DMT. De Banisteriopsis zorgt ervoor dat DMT niet afgebroken wordt en lang blijft doorwerken.

Als je DMT drinkt, zoals bij thee van ayahuasca, wordt de stof in de maag en lever afgebroken door zogenaamde MAO-enzymen. (monoamino-oxidase-enzymen), waardoor DMT de hersenen niet kan bereiken.

De plant Banisteriopsis caapi bevat echter MAO-remmers (harmine, harmaline, en tetrahydroharmine). Zij remmen de werking van de MAO-enzymen. De afbraak van DMT door MAO wordt hierdoor tegengaan waardoor DMT het brein kan bereiken en de psychedelische effecten gevoeld worden.

In het Amazonegebied worden vaak nog veel meer planten met allerlei verschillende werkzame stoffen aan de drank toegevoegd. Dat gebeurt hier in Nederland vrijwel niet.

Wat doet ayahuasca?

Ayahuasca veroorzaakt in de juiste dosering een sterke roes met visuele hallucinaties. Men ziet felgekleurde en snelbewegende beelden. Gebruikers krijgen soms religieuze, mystieke ervaringen en contacten met vreemde wezens.

Soms zijn er egoverstoringen. Gebruikers zien niet alleen dieren maar denken soms ook dat ze een dier zijn. Ook kan een verdieping van inzichten optreden.

In het begin zijn de effecten erg onplezierig. Je wordt misselijk, duizelig, gaat heftig transpireren en moet overgeven.

Daarna beginnen de hallucinaties die afhankelijk van de dosering 2 tot 6 uur aanhouden. De na-effecten kunnen nog eens 8 uur duren.

Rituelen

De rituelen waarbij ayahuasca wordt gebruikt vinden over het algemeen na zonsondergang plaats.

In Nederland zijn verschillende soorten rituelen te vinden. Allereerst zijn er de rituelen die medicijnmannen uit het Amazone-gebied hier in Nederland verzorgen. Deze rituelen kunnen zeer verschillend van aard zijn, omdat iedere stam in het Amazone-gebied een eigen stijl van rituelen heeft.

Het is gebruikelijk bij dit soort rituelen dat de deelnemers (variërend van vijftien tot vijftig) in een kring zitten of liggen. Er is over het algemeen alleen kaarslicht, of het is volledig donker. De medicijnman geeft iedere deelnemer de ayahuasca en zingt meestal gedurende de nacht. Soms is er ook urenlange stilte, slechts onderbroken door het geluid van mensen die moeten overgeven.

Santo Daime kerk

Een heel ander soort ritueel is dat van de uit Brazilië afkomstige Santo Daime kerk. Dit sterk religieus gekleurde ritueel kent een strenge structuur. Mannen en vrouwen staan tegenover elkaar om een rechthoekige centrale tafel. Deelnemers worden op lengte ingedeeld. Kerkleden dragen uniformen, afhankelijk van het soort ritueel, niet-leden zijn in het wit gekleed.

De essentie van de beleving van het Santo Daimegeloof is het drinken van ayahuasca en het zingen van hymnen. Er zijn verschillende soorten rituelen. Er zijn speciale dansrituelen, concentratierituelen en helingsrituelen. In tegenstelling tot de rituelen van medicijnmannen vinden de diensten van de Santo Daimekerk altijd met veel licht plaats. Tijdens de kerkdienst worden ook pure cannabisjoints uitgedeeld.

Friends of the Forest

De ayahuasca-rituelen in Nederland zijn afgeleid van de rituelen uit het Amazonegebied en van de Santo Daime kerk.

De Stichting Friends of the Forest is bijvoorbeeld ontsproten uit de Santo Daime kerk, wat terug te vinden is in de witte kleding van de deelnemers, het gebruiken van dezelfde rituele voorwerpen, de verering van dezelfde heiligen (Jezus en Maria en de Indiase goeroe Osho), de aanwezigheid van veel kaarslicht en het gezamenlijk zingen van religieuze hindoeliederen en liederen van de oprichtster van Friends of the Forest.

Awakening

De Stichting Awakening organiseert ook rituelen die ruwweg weer in het verlengde van de rituelen van Friends of the Forest liggen, met gemiddeld tussen de twintig en veertig deelnemers. Ook hier dragen de deelnemers bij voorkeur witte kleding en is het gezamenlijk zingen van hindoeliederen de gewoonte. Af en toe organiseert Awakening ook rituelen met medicijnmannen van de Shuar-stam uit Equador.

Curanderismo-rituelen

Er zijn nog andere groepen en personen in Amsterdam actief. Zo organiseert iemand rituelen die gebaseerd zijn op de Peruaanse Curanderismo-rituelen. Et zijn geen kledingvoorschriften, de rituelen vinden plaats in volledige duisternis en de helende werking van de ayahuascadrank staat centraal.

Deze persoon organiseert ook rituelen voor medicijnmannen uit het Amazone-gebied. Zo zijn er in de afgelopen jaren medicijnmannen uit verschillende delen van Peru, Equador en Columbia in Nederland geweest.

In tegenstelling tot de Santo Daime kerk, Friends of the Forest en Awakening zijn deze rituelen besloten en doen er gemiddeld niet meer dan tien tot twaalf personen aan mee.

Verslavingskans ayahuasca

Zover bekend is ayahuasca niet lichamelijk en geestelijk verslavend. De ervaring is te heftig om vaak te doen.

Risico’s ayahuasca

Het drinken van ayahuasca zonder begeleiding is af te raden vanwege het onberekenbare effect van de drank. In de praktijk gebeurt dat ook bijna nooit, omdat ayahuasca bijna altijd in een rituele setting wordt gebruikt.

In principe kan ayahuasca verwardheid, hallucinaties en onvoorspelbaar gedrag veroorzaken. In een rituele setting wordt dit echter voorkomen dan wel goed opgevangen.

Combinatie met geneesmiddelen en drugs

Een ander risico van ayahuasca ligt in het MAO-remmende effect van de drank. Het is gevaarlijk om MAO-remmers te combineren met bepaalde geneesmiddelen, drugs en voeding.

De combinatie van ayahuasca met antidepressiva van het TCA-of SSRI-type, dextromethorfan, amfetamine, MDMA of serotonerge opiaten zoals tramadol, kan het serotoninesyndroom veroorzaken.

Combinatie met tyraminerijk voedsel

Volgens sommige bronnen is het eten van tyraminerijk voedsel (zoals oude kaas, rode wijn en sojabonen) af te raden voor een ayahuascatrip. Omdat MAO geremd wordt, zou de tyramine niet worden afgebroken en zich opstapelen. Dat kan tot een hypertensieve crisis (hoge bloeddruk) leiden.

Andere bronnen suggereren dat een speciaal tyraminearm dieet niet nodig is, net als bij de reversibele MAO-remmer moclobemide.

De wet

DMT valt staat op lijst 1 van de Opiumwet. Het middel wordt gezien als een harddrug. Een uitzondering geldt voor de Santo Daime kerk. Sinds 2001 mag ayahuasca in deze kerk gebruikt worden.

 

Bronnen:

1) Vervaeke, H. Het gebruik van overige tripmiddelen in: alcohol en drugs, gebruik en misbruik. Christian Rätsch; Enzyklopädie der Psychoaktiven Pflanzen, Aarau, 1989 Ralph Metzner (ed);
2) Ayahuasca, Hallucinogens, Consciousness and the Spirit of Nature, New York, 1999 Michael Harner (ed);
3) Hallucinogens and Shamanism, New York 1973
4) Arno Adelaars; Psychedelic Rituals in the Netherlands, Yearbook for Ethnomedicine 1997/98
5) W. Beltman; smartshops, overzicht van producten, geclaimde werking en hun medisch-toxicologische relevantie.

Meer lezen?

De sjamaan tapt liefde en spiritualiteit, Trouw – 17 juni 2011

12.11.2013

Terug naar overzicht

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 09.00 tot 17.00 uur

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur