Voorkant 4

Antenne-monitor 2025: Gen Z drinkt minder, maar vapen en gokken verder genormaliseerd

Dat blijkt uit de Antenne-monitor 2025, het jaarlijkse onderzoek naar middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam. Het onderzoek wordt sinds 1993 uitgevoerd door de Hogeschool van Amsterdam, in opdracht van Jellinek Preventie. Voor de editie van 2025 zijn onder meer 1.183 mbo-studenten bevraagd, interviews gehouden met professionals en insiders uit het Amsterdamse uitgaansleven en bijna 5.000 vrijwillig aangeleverde drugsmonsters geanalyseerd.

Minder alcohol onder jongeren

Alcohol blijft onderdeel van het uitgaansleven, maar vooral Gen Z lijkt er anders mee om te gaan. Jongeren drinken minder vaak, bewuster en vaker alcoholvrij. Ook de hogere prijzen van alcohol spelen hierbij een rol. Alcoholvrije alternatieven worden steeds gewoner.

Onder de onderzochte mbo-studenten heeft 68% ooit alcohol gedronken. 59% dronk in het afgelopen jaar en 46% in de afgelopen vier weken. Deze percentages zijn lager dan van hun leeftijdsgenoten op het hbo- en wo-niveau. Op dagen waarop zij drinken, ligt het gemiddelde op 3 glazen doordeweeks en 5 glazen op een weekenddag. Tegelijkertijd blijft risicovol drinken voorkomen: 28% van de huidige drinkers geeft aan weleens zoveel te hebben gedronken dat zij ‘out’ gingen.

Vapen en snus steeds gewoner

Hoewel het aantal rokers onder mbo-studenten de afgelopen jaren is gedaald, blijft het gebruik van nicotineproducten relatief hoog. In 2025 rookt 24% van de mbo-studenten. Daarnaast heeft 45% ooit een vape gebruikt en gebruikte 18% in de afgelopen vier weken een vape. Ook snus is inmiddels bekend onder een aanzienlijk deel van de studenten: 19% heeft het ooit gebruikt en 7% in de afgelopen vier weken.

Onder kwetsbare jongeren zien professionals dat vapen en snus sterk zijn genormaliseerd. De aantrekkelijkheid en gemakkelijke verkrijgbaarheid maken het gebruik laagdrempelig, terwijl de risico's en verslavingskansen volgens professionals vaak worden onderschat.

"Het Amsterdamse uitgaansleven blijft voortdurend veranderen. Middelen die een paar jaar geleden nog relatief onbekend waren, kunnen in korte tijd populair worden. Tegelijkertijd zien we dat jongeren ook bewuster omgaan met alcohol. Dat maakt het belangrijk om ontwikkelingen in verschillende groepen en scenes goed te blijven volgen."

- Ton Nabben, Hogeschool van Amsterdam

Cannabis blijft problematisch, maar daalt onder mbo-studenten

Cannabisgebruik blijft wijdverbreid onder trendsettende uitgaanders. Onder kwetsbare jongeren is cannabisgebruik sterk genormaliseerd en vervult het vaak een sociale of functionele rol. Tegelijkertijd groeit het bewustzijn, onder jongere generaties, dat intensief of langdurig gebruik risico’s met zich meebrengt, waardoor cannabis minder vaak als onschuldig wordt beschouwd.

Het cannabisgebruik onder mbo-studenten vertoont een dalende trend. Het aandeel ooit-gebruikers daalde van 49% in 2016 naar 37% in 2025. Ook het gebruik in de afgelopen twaalf maanden (34% naar 26%) en de afgelopen vier weken (22% naar 15%) nam af.

Gokken neemt toe

Gokken komt steeds vaker voor onder mbo-studenten. 21% heeft ooit online gegokt en 11% deed dit in de afgelopen vier weken. In de afgelopen twaalf maanden heeft 18% online gegokt. Offline heeft 17% ooit gegokt en 12% in het afgelopen jaar.

Het aandeel mbo-studenten dat in het afgelopen jaar online gokte, is gestegen van 6% in 2021 naar 18% in 2025. Wel moet deze vergelijking voorzichtig worden geïnterpreteerd, omdat de vraagstelling in 2025 anders was dan in eerdere metingen.

"De cijfers laten zien dat preventie mee moet bewegen met de veranderende leefwereld van jongeren. Minder alcoholgebruik is een positieve ontwikkeling, maar daar komen nieuwe aandachtspunten voor terug. Denk aan vapen en snus, 3-MMC, ketamine en gokken. Juist door vroeg in gesprek te gaan en jongeren betrouwbare informatie te geven, kunnen we problemen en schade helpen voorkomen."

- Raoul Koning, Jellinek Preventie

Ketamine groeit, 3-MMC blijft populair en lachgas vrijwel verdwenen

Ketamine heeft een vaste plek gekregen in het Amsterdamse nachtleven. Het gebruik is breed verspreid en is sinds 2024 opnieuw sterk toegenomen. Tegelijkertijd neemt het gebruik van lachgas verder af. Onder mbo-studenten heeft 9% ooit lachgas gebruikt, tegenover 24% in 2021. In het uitgaansleven is lachgas na het verkoopverbod en de veranderde risicoperceptie vrijwel verdwenen. 

Ondanks het verbod op verschillende stofgroepen vanaf 1 juli 2025 lijkt de vraag naar 3-MMC nauwelijks te zijn veranderd. Onder mbo-studenten komt dit nauwelijks voor: 7% rapporteert ooit-gebruik en 5% gebruik in de afgelopen twaalf maanden.

Een belangrijk aandachtspunt is dat middelen die als 3-MMC worden verkocht regelmatig een andere stof blijken te bevatten, zoals 2-MMC.

Een veranderend uitgaansleven

Het Amsterdamse uitgaansleven wordt steeds diverser. Jongeren bewegen vaker tussen verschillende locaties en scenes. Clubhoppen, thuisfeesten en afters zijn populair. De nacht biedt voor veel jongeren ruimte om zichzelf te zijn en verschillende identiteiten en sociale groepen te ontdekken. Tegelijkertijd staat de uitgaanssector onder druk door hogere kosten, inflatie en strengere randvoorwaarden.

Ook het aanbod van drugs verandert. Via sociale media en bezorgdiensten zijn verschillende middelen eenvoudig en relatief anoniem te bestellen. Hierdoor kunnen drugs ook buiten de traditionele uitgaanscontext worden gebruikt, bijvoorbeeld tijdens een thuisfeest, op een boot of bij een spontane bijeenkomst met vrienden.

Wat doet Jellinek aan preventie?

Jellinek Preventie zet zich in om problemen door alcohol, drugs, gokken en gamen te voorkomen. Zo geeft Unity, een peerproject vóór en dóór mensen uit het uitgaansleven, informatie en advies over alcohol en andere drugs. Ook in het onderwijs werkt Jellinek Preventie actief samen met docenten, studenten en ouders. Op alle niveaus helpt Jellinek scholen met beleidsadvies, consultatie, training, voorlichting en gesprekken. Zo werkt Jellinek aan een veilig schoolklimaat waar gezondheid vooropstaat. Voor kwetsbare jongvolwassenen heeft Jellinek projecten zoals Connect, waar peers uit hun eigen omgeving voorlichting en steun bieden.

Wie middelen gebruikt kan zijn drugs laten testen bij de testservices van Jellinek en de GGD. Onder anderen samen met de GGD werkt Jellinek bovendien aan een stevige preventieve aanpak om schade door gokken en nicotine te beperken.

20260331 Jellinek Preventie Ams Fotografie Jules Van Iperen 008

Over Antenne Amsterdam

Antenne Amsterdam brengt sinds 1993 jaarlijks ontwikkelingen in middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam in kaart. De monitor combineert verschillende onderzoeksmethoden: interviews met insiders uit het uitgaansleven, gesprekken met professionals die met kwetsbare jongeren werken, vragenlijsten onder diverse doelgroepen en analyse van drugsmonsters die vrijwillig bij testservices zijn aangeleverd.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Hogeschool van Amsterdam, in opdracht van Jellinek Preventie.

Antenne Front (1)

Contactgegevens en volledige rapport

Jellinek Preventie
Raoul Koning
06 44521595
raoul.koning@jellinek.nl

Hogeschool van Amsterdam
Ton Nabben
06 23741172
a.l.w.m.nabben2@hva.nl

Download hier alle volledige publicaties