Welke medicijnen gebruikt men bij behandeling van alcoholproblemen?
Er zijn 3 groepen van medicijnen:
- Medicatie tegen onthoudingsverschijnselen;
- Aversiemiddelen;
- Middelen tegen de zucht.
Medicatie tegen onthoudingsverschijnselen
Bij het stoppen met alcohol kunnen onthoudings- of ontwenningsverschijnselen optreden, zoals trillen, zweten, angst, prikkelbaarheid en slaapproblemen. Om deze verschijnselen te verminderen, worden doorgaans benzodiazepinen voorgeschreven.
In Nederland worden vooral diazepam of lorazepam ingezet bij de behandeling van alcoholontwenning.
Lichte onthoudingsverschijnselen duren meestal slechts enkele dagen en hoeven niet altijd met medicatie te worden behandeld. Indien medicatie nodig is, wordt deze kortdurend en onder medische begeleiding voorgeschreven.
Aversiemiddelen
Aversie-middelen zorgen ervoor dat men niet kan drinken. Doet iemand dat toch dan krijgt hij nare verschijnselen zoals hoofdpijn, misselijkheid, braken en sterke transpiratie. De stofnaam is disulfiram. Het wordt voorgeschreven onder merknamen Antabus en Refusal. Disulfiram blokkeert de afbraak van alcohol. Hierdoor hoopt de giftige stof aceetaldehyde zich in het lichaam op met als gevolg dat men ziek wordt.
Het middel wordt voorgeschreven aan goed gemotiveerde patiënten die een sterk verlangen hebben naar alcohol. Het helpt als de omgeving (partner) er mede op let dat het middel ingenomen wordt. Zie in deze rubriek ook de vraag: hoe werkt Antabus of Refusal.
Middelen tegen zucht
Tegen het verlangen naar alcohol kunnen twee middelen worden ingenomen:
- Acamprosaat (merknaam Campral)
- Naltrexon (merknaam Revia)
- Nalmefene (merknaam Selincro)
Acamprosaat
Acamprosaat vermindert het verlangen naar alcohol. Hoe de werking tot stand komt, is niet precies bekend. Het is vooral werkzaam in combinatie met intensieve psychosociale begeleiding. Motivatie is heel belangrijk voor een goed effect.
Naltrexon (Revia)
Naltrexon vermindert het verlangen naar alcohol en kan helpen terugval na een periode van abstinentie te voorkomen. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel bekend. Het is vooral bedoeld voor mensen die vaak vanaf jonge leeftijd fors drinken en familiair belast zijn.
Nalmefene (Selincro)
Nalmefene vermindert het verlangen naar alcohol en helpt om minder te drinken. Het middel is bedoeld voor mensen die hun alcoholgebruik willen verminderen, maar niet per se volledig willen stoppen. Nalmefene werkt het best als het wordt gecombineerd met begeleiding. Het wordt ingenomen op momenten dat iemand verwacht te gaan drinken.
Versie: april 2026