Corona update
Klik hier voor een update

Welke risico’s heeft alcohol voor jongeren?

Overmatig alcoholgebruik door jongeren leidt tot:

  • Alcoholproblemen op latere leeftijd
  • Geweld en agressie
  • Ongevallen en verkeersongelukken
  • Alcoholvergiftiging
  • Onveilige seks
  • Schade aan de hersenen

Alcoholproblemen op latere leeftijd

Op jonge leeftijd beginnen met alcohol vergroot de kans om op latere leeftijd alcoholproblemen te krijgen. Dit blijkt uit verschillende onderzoeken (1).

In de VS bleek dat jongeren die op 13-jarige leeftijd al dronken, op 18-jarige leeftijd een 2,5 keer grotere kans op alcoholproblemen hadden dan jongeren die op die leeftijd nog niet dronken.

In een Duits onderzoek werd eveneens aangetoond dat jong beginnen van invloed is op alcoholproblemen op latere leeftijd. En ook in Finland werd een verband gevonden tussen een vroege startleeftijd en alcoholproblemen op latere leeftijd. Bij de startleeftijd van 13 kwamen alcoholproblemen het meest voor, bij een startleeftijd van 18 het minst (1).

Agressie en geweld

Uit onderzoek blijkt dat gebruik van alcohol tot agressie kan leiden. Alcohol is echter niet de enige reden tot agressie.

Bepaalde eigenschappen van de persoon zoals temperament of genetische aanleg kunnen ook een rol spelen. Verder speelt de omgeving waarin gedronken wordt ook een belangrijke rol bij het ontstaan van agressie, zoals bijvoorbeeld vrienden hebben die zich ook agressief gedragen.

Bij onderzoek in 2004 onder 16- tot 35-jarigen bleek dat bij geweld op straat in meer dan de helft van de gevallen gebruikers van alcohol betrokken zijn (1).

Ongevallen/verkeersongelukken

In 2014 vielen 570 doden in het verkeer. Geschat wordt dat 20% hiervan alcoholgerelateerd is en 25% hiervan jonger is dan 24 jaar (3). Het zou hierbij dus gaan om 114 doden waarvan 29 jonger dan 25 jaar. Jaarlijks komen er ongeveer 16.000 mensen bij de Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis wegens ongevallen of letsels waarbij alcohol betrokken was; in 2012 hadden 1.316 van die ongevallen betrekking op jongeren van 25 of jonger (2).

Alcoholvergiftiging

Van een alcoholvergiftiging is sprake als er zoveel gedronken is dat de ademhaling onderdrukt wordt en de drinker in coma dreigt te raken. Bij volwassenen kan bij 4 promille een alcoholvergiftiging optreden. Bij jonge onervaren drinkers ligt dit veel lager. Jongeren die opgenomen werden wegens een alcoholvergiftiging hadden een promillage van gemiddeld 1.7.

In 2013 belandden 5200 op de eerste hulp van een ziekenhuis wegens een alcoholvergiftiging. 60% hiervan was jonger dan 25 jaar, dit waren dus 3120 personen (2).

Onveilige seks

Uit onderzoek blijkt dat onveilige seks nogal eens plaatsvindt onder invloed van alcohol (1).

Schade voor de hersenen

Overmatig alcoholgebruik is schadelijk voor de ontwikkeling van de hersenen. Je hersenen ontwikkelen zich tot hun 24e.

Tijdens de puberteit neemt het aantal verbindingen tussen hersencellen toe. Ook het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor redeneren, plannen en zelfbeheersing, is in de puberteit nog volop in ontwikkeling. Een belangrijk hersengebied voor leren en geheugen is de hippocampus. Ook dit deel van de hersenen is tijdens de puberteit nog volop in ontwikkeling. Alcohol kan deze ontwikkelingen nadelig beïnvloeden.

Onderzoek

Bij onderzoek naar de invloed van alcohol op de hersenen worden meestal jongeren met alcoholproblemen vergeleken met jongeren die geen alcoholproblemen hebben. Dit zegt dus nog niet direct iets over jongeren die zo nu en dan te veel drinken. Wel wijzen alle verschillende onderzoeken in de richting van schade.

  • Hippocampus
    Bij jongeren met alcoholproblemen blijkt dat de hippocampus kleiner is dan bij jongeren die niet drinken (1). Ook blijkt dat zij minder witte stof in de hersenbalk hebben. Witte stof is de isolerende laag waarmee zenuwen zijn omgeven. De kleinere hippocampus en minder witte stof kunnen een negatieve invloed hebben op denken en geheugen.
  • Hersenactiviteit
    Verder blijkt dat bij jongeren met alcoholproblemen de hersenactiviteit minder is. Hersenactiviteit kan gemeten worden door de concentratie zuurstof in het bloed vast te stellen. Jongeren met alcoholproblemen hebben bij bepaalde geheugentesten lagere zuurstofconcentraties in de hersenen dan jongeren die geen alcoholproblemen hebben (1). Ook blijkt dat jongeren met alcoholproblemen slecht scoren op geheugentests en op tests die leren en ruimtelijk inzicht meten.
  • Ratten en muizen
    Er is ook onderzoek gedaan bij ratten en muizen. Het bleek dat jonge ratten al bij weinig alcohol slechter presteerden op geheugentesten dan ratten die geen alcohol kregen. Bij oudere ratten werd dit effect alleen gevonden als ze veel alcohol kregen. Jonge ratten lijken dus gevoeliger voor alcohol dan oudere ratten (1).

Bronnen

  1. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar, Trimbos Instituut, 2006
  2. Nationale Drugs Monitor 2015, Trimbos Instituut
  3. Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.
  4. Stap
  5. Nederlands Signaleringscentrum Kindergeneeskunde

 

Versie: januari 2016

ISO 9001 HKZ

Disclaimer | Privacy- en Cookiebeleid | © 2020 Jellinek - Alle rechten voorbehouden | Realisatie: Lemon

Arkin