Vraag & Antwoord

Wat is Ritalin?

Ritalin is de merknaam van een medicijn dat wordt voorgeschreven bij ADHD en narcolepsie (slaapzucht). De werkzame stof in Ritalin is methylphenidaat. Dit is een stof die nauw verwant is aan amfetamine. De werking van Ritalin is vergelijkbaar met amfetamine maar is veel minder sterk. De effecten houden ook minder lang aan.

In de hersenen zorgt Ritalin voor de afgifte van dopamine en noradrenaline. Ook blokkeert het medicijn de heropname van deze stoffen.

Concerta

Ook Concerta wordt voorgeschreven voor ADHD en bevat eveneens methylfenidaat. Het verschil tussen Ritalin en Concerta is dat Concerta langer doorwerkt.

Wat is ADHD?

ADHD is een gedragsstoornis die kan voorkomen bij kinderen en bij volwassenen.

Kinderen met ADHD zijn hyperactief, impulsief, opstandig en kunnen zich niet concentreren. Naar schatting hebben in Nederland 30.000 tot 100.000 kinderen ADHD; 40.000 van hen worden behandeld (1).

Volwassenen met ADHD voelen zich onrustig en kunnen zich ook moeilijk concentreren.

Wat is narcolepsie?

Narcolepsie is een slaapziekte. Mensen met narcolepsie hebben overdag last van onbedwingbare slaapaanvallen, ook al hebben zij de nacht daarvoor goed geslapen.

Wat doet Ritalin?

Ritalin heeft een stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel en verhoogt het vermogen tot concentratie. Hierdoor worden kinderen met ADHD minder snel afgeleid en rustiger.

Ritalin geneest niet maar verlicht de symptomen. Bij 70% tot 80% van de kinderen die Ritalin krijgt voorgeschreven, verbeteren klachten als hyperactiviteit, chaotisch gedrag en emotionele prikkelbaarheid.

Behandeling is zinvol

Behandeling met Ritalin is zinvol. Ook om latere problemen te voorkomen. Gebleken is dat kinderen met ADHD een grotere kans hebben om verslaafd te raken dan kinderen die geen ADHD hebben. Bij een behandeling voor ADHD neemt de kans op een latere alcohol- of drugsverslaving weer af (1).

Bijwerkingen Ritalin

1 op de 3 kinderen die Ritalin gebruikt, heeft enigszins last van bijwerkingen. Onder andere: gebrek aan eetlust, niet kunnen inslapen, hoofdpijn, buikpijn en psychische klachten als nervositeit, angst en snel geïrriteerd zijn.

Treden er bijwerkingen op, neem dan contact op met de huisarts.

Contra-indicaties Ritalin

Als contra-indicaties gelden onder meer hart- en vaatziekten, verhoogde bloeddruk, spanningsklachten en psychische stoornissen zoals angst of depressie.

Overdosering

Zonder medisch toezicht bestaat de kans op overdosering. Overdosering heeft mogelijk nare gevolgen waaronder braken, agitatie, trillen, spiertrekkingen, convulsies (eventueel gevolgd door coma), euforie, verwarring, hallucinaties, delirium, zweten, hoofdpijn, oververhitting, hartritmestoornissen, bloeddrukverhoging enz.

Neem in het geval van overdosering contact op met de arts of de apotheker.

Verslavingskans Ritalin

Bij chronisch gebruik kan gewenning of psychische afhankelijkheid optreden. Gebruik van Ritalin door mensen met ADHD of narcolepsie moet daarom onder begeleiding van een (huis)arts plaatsvinden.

Het voorschrijven van Ritalin is niet oneindig. De behandeling zal meestal eindigen tijdens of na de puberteit.

Ritalin gebruiken als drug

Gebruik zonder doktersvoorschrift als zelfmedicatie of drug heeft risico’s vanwege:

Jongeren die Ritalin gebruiken zonder voorschrift van een dokter, merken in de eerste plaats een toename van de hartslag en voelen hun vermoeidheid minder (vooral als ze wat ouder zijn). In hogere doseringen lijken de effecten op amfetamine.

Aantallen

In de Verenigde Staten heeft 2% tot 4% van de scholieren het afgelopen jaar ten minste 1 keer oneigenlijk Ritalin gebruikt.

In Nederland ligt het gebruik zonder doktersvoorschrift aanmerkelijk lager. In een onderzoek onder leerlingen tussen de 12 en 17 jaar bleek dat 1,2 % het afgelopen jaar ten minste 1 keer oneigenlijk (zonder doktersvoorschrift) Ritalin heeft gebruikt (2). In totaal gaat het om 20.000 scholieren.

Het feit dat Ritalin slechts op doktersvoorschrift te verkrijgen is, gaat misbruik tegen.

Risico’s verminderen

Ritalin mag alleen op doktersvoorschrift gebruikt worden en moet ingenomen worden volgens de voorgeschreven dosis. De arts controleert regelmatig hoe het medicijn werkt en op er ongewenste bijwerkingen zijn.

De wet

Ritalin staat op lijst I van de Opiumwet, maar valt ook onder de Geneesmiddelenwet. Recepten worden gecontroleerd door de apotheek en de Inspectie voor de Geestelijke Volksgezondheid.

 

Bronnen:

1) Niessink, R. Overige stimulerende middelen. In: Drugs en alcohol. Gebruik misbruik en verslaving. Houten 2008

2) Poel, A. e.a. Oneigenlijk gebruik van medicijnen door jongeren, IVO, Rotterdam (2007)

Terug naar overzicht

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 09.00 tot 17.00 uur

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur

Chat