Vraag & Antwoord

Wanneer neemt de kans dat iemand van alcohol ziek wordt toe?

Hieronder een tabel met verschillende ziekten en het aantal glazen waarbij de kans op deze ziekte groter wordt (1, 2, 3).

ZiekteAantal glazen per dagPercentage
Coronaire hartziektenBij binge drinken (in dit onderzoek > 6 glazen op 1 dag)45% meer kans dan bij verspreid gebruik alcohol
BeroerteVanaf 3 glazen per dag35% meer kans dan bij 0-1,5 glas per dag
DarmkankerVanaf 3 glazen per dag20% meer kans dan bij 0 glazen per dag
Borstkanker0,5 tot 1,5 glas per dag5% meer kans bij vrouwen
1,5 tot 3 glazen per dag10% meer kans bij vrouwen
LeverkankerVanaf 4,5 glazen per dag
AlvleesklierkankerVanaf 3 glazen per dag
Verlies hersenweefselVanaf 3 wordt verlies gevonden. Vanaf 6 is duidelijk verlies waarneembaar.
Verhoogde bloeddrukVanaf 3 glazen per dag
Ontwikkelen vetleverVanaf 6 glazen per dag
HerseninfarctVanaf 7 glazen per dag
PolyneuropathieVanag 9 glazen per dag
Wernicke-KorsakoffVanaf 25 glazen per dag

Kanker

Geschat wordt dat 4 tot 6% van de sterfte aan kanker samenhangt met zwaar alcoholgebruik. Alcohol verhoogt het risico op: keelholte-, slokdarm-, mond-, darm- en borst- en leverkanker. In Nederland krijgen naar schatting 2.900 mensen jaarlijks kanker door het drinken van alcohol (2).

Bij een grote Europese studie bleek dat onder mannen 10% van alle gevallen van kanker kan worden toegeschreven aan alcohol, bij vrouwen ligt dit  op 3% (4).

Alcohol zelf is geen kankerverwekkende stof maar bij de afbraak van alcohol ontstaat de zeer giftige stof aceetaldehyde. In de mond, keel en strottenhoofd wordt onder invloed van enzymen en bacteriën de alcohol al voor een klein deel afgebroken tot aceetaldehyde. Deze stof beschadigt de cellen. De gezonde cellen delen zich en vervangen de beschadigde cellen. Door de versnelde celdeling zijn de cellen extra gevoelig voor kankerverwekkende stoffen. Hierdoor kan mond of keel kanker ontstaan. Darmkanker kan ontstaan omdat alcohol zorgt voor een verhoogde afgifte van galzuur.

Verhoogde bloeddruk en hart- en vaatziekten.

Bij matig gebruik werkt alcohol beschermend voor hart- en vaatziekten. Dat komt omdat door alcoholgebruik het zogenaamde goede cholesterol toeneemt. Het goede cholesterol verwijdert het teveel aan cholesterol uit bloed en vaatwanden. Verder remt alcohol het aan elkaar kleven van bloedplaatjes. Klevende bloedplaatjes kunnen aan de binnenkant van een bloedvat blijven plakken en zo het bloedvat verstoppen. Vanaf 3 glazen per dag verandert echter het beeld. Vanaf die hoeveelheid verhoogt alcohol de bloeddruk. Dat komt waarschijnlijk omdat alcohol leidt tot een verhoogde afgifte van adrenaline. Een verhoogde bloeddruk verhoogt het risico op een hartinfarct. Vanaf 7 glazen neemt de kans op een herseninfarct toe. Dat komt door de hoge bloeddruk en door hartritmestoornissen die veroorzaakt worden door alcoholgebruik. Aceetaldehyde kan ook de hartspier aantasten (cardiomyopathie). Hierdoor kan het hart het bloed niet meer goed rondpompen.

Leverziekten

Ook bij een vetlever is de giftige stof aceetaldehyde de boosdoener. Aceetaldehyde zorgt voor een verminderde vetzuurstofwisseling met als gevolg ophoping van vet in het leverweefsel. De lever kan hierdoor gaan zwellen. Een vetlever vergroot de kans op ernstige leverziekten zoals leverontsteking en levercirrose. Bij een levercirrose neemt het leverweefsel af en gaat de lever steeds slechter functioneren. Levercirrose vergroot ook weer de kans op leverkanker. Zo’n 15% van de alcoholverslaafden ontwikkelt levercirrose. Een levercirrose geneest niet maar kan wel tot staan gebracht worden als gestopt wordt met alcohol. In 2014 belandden 1527 mensen in het ziekenhuis door door alcohol veroorzaakte leverziekten (4).

Verlies hersenweefsel en neurologische aandoeningen.

De schade aan hersenweefsel ontstaat vooral door het slechte eten waardoor een vitamine B1 tekort kan ontstaan. Vitamine B1 is belangrijk voor het functioneren van het zenuwstelsel. Vanaf 6 glazen kan een verlies van de uitlopers van de zenuwcellen in de frontaalkwab optreden. Dit kan gevolgen hebben voor het geheugen, concentratie en het kritisch en analytisch kunnen denken. Vanaf 9 glazen kan polyneuropathie ontstaan. Bij polyneuropathie krijg je een brandend gevoel in voeten en vingers en soms zelfs verlammingen. Bij heel veel drinken kan het Wernicke Korsakoff ontstaan. Er is dan sprake van ernstige stoornissen van het geheugen.

Bronnen

  1. Popelier (2002)
  2. Alcohol, achtergronddocument bij Richtlijnen gezonde voeding 2015, Gezondheidsraad
  3. Stap
  4. Schutze, M., et al. Alcohol attributable burden of incidence of cancer in eight European countries. BMJ
  5. NDM 2015, Trimbos Instituut

 

Versie: januari 2016

Terug naar overzicht

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 09.00 tot 11.00 uur / 15.00-17.00

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur

Chat