Vraag & Antwoord

Wat is Ibogaïne en is behandeling met Ibogaïne mogelijk?

Iboga (tabernanthe iboga), is een struik die groeit in West Centraal Afrika. In de wortels van deze plant zit ibogaïne. De schors van de wortel wordt geraspt en gegeten. Dit gebeurt in Gabon tijdens de ceremonies van de zogenaamde Bwiti religie (1).

In de jaren 60 van de vorige eeuw ontdekte men dat ibogaïne een zogenaamde ‘anti-verslavingswerking’ bezat. Bij mensen die verslaafd waren aan opiaten verdwenen na gebruik van ibogaïne niet alleen de ontwenningsverschijnselen maar nam ook het verlangen naar het middel af (1).

Wat doet het?

Ibogaïne wordt in het westen niet of nauwelijks als drug gebruikt. Mensen die het tijdens ceremonies van de Bwiti religie gebruiken ervaren bij lage dosissen een stimulerend effect. Om die reden werd het ook wel tijdens de jacht gebruikt.

Ibogaïne

Foto: wetenschap 24

Hoge doseringen van de iboga wortel worden gegeten tijdens initiatierituelen. Soms eet men dan dagenlang iboga. (1) Mensen die deelnemen aan deze rituelen ervaren een roes die te vergelijken is met een droom. Ze menen beelden uit hun kinderjaren te zien en krijgen contact met hun voorouders. Ze voelen zich extreem gelukkig of worden overvallen door een enorme angst. De roes gaat gepaard met misselijkheid en braken. De effecten houden 12 tot 24 uur aan.

In het westen wordt ibogaïne niet of nauwelijks gebruikt.

Risico’s

Ibogaïne kan ernstige hartritmestoornissen veroorzaken die dodelijk kunnen aflopen. Ook bij een lage dosis is dit mogelijk. Mensen met onderliggende hartziekten zijn wellicht extra gevoelig hiervoor. Gebruik van ibogaïne wordt hen dan ook afgeraden. Ook in Gabon zijn enkele doden gevallen tijdens initiatie rituelen (2). Uit onderzoek blijkt ook dat hoge dosissen ibogaïne bij ratten hersenschade kan veroorzaken (3).

Ibogaïne als medicijn voor verslaving

In het verleden is in Nederland een proef gedaan met ibogaïne voor behandeling van heroïneverslaafden. Daarbij werd het middel in hoge dosis gegeven. Tijdens die proef met ibogaïne is iemand overleden. Hoewel niet duidelijk was of dit sterfgeval alleen met ibogaïne te maken had, is de belangstelling voor ibogaïne daardoor snel minder geworden.

Er is onderzoek beschikbaar zonder controle groep. De resultaten van dit onderzoek zijn positief maar omdat de onderzoeksopzet niet deugt, weinigzeggend. Bij 25 van de 33 verslaafden stopte ibogaïne de ontwenningsverschijnselen. Ook nam het verlangen om te gebruiken af (2).

Er is meer onderzoek gedaan naar ibogaine en verslaving. Resultaten zijn vaak interessant, maar de onderzoeksopzet niet altijd even correct.

Onderzoek

Momenteel onderzoekt NISPA in samenwerking met IrisZorg en Radboudumc de veiligheid van ibogaïne behandeling bij patiënten met een chronische stoornis in opioïde gebruik. Daarnaast wordt gekeken of ibogaïne effectief is in de behandeling van ontwenning van opiaatonthouding en of er aanwijzingen zijn voor de effectiviteit in de behandeling van verslaving ( 4). Zij verwachten eind 2018 met onderzoeksresultaten te komen.

De wet

Ibogaïne is een niet geregistreerd geneesmiddel. Het valt onder de Geneesmiddelenwet. Niet geregistreerde geneesmiddelen kunnen alleen worden ingezet met toestemming van de Inspectie voor de Gezonheidszorg. Een apotheker moet eerste deze permissie krijgen, voordat een dergelijk geneesmiddel kan worden voorgeschreven.

 

Bronnen:

1) Vervaeke, H.; Het gebruik van overige tripmiddelen in: Alcohol en drugs. Gebruik en misbruik; 2008

2) Alper, K. et al; The ibogaine medical subculture; Journal of ethnopharmacology; 2008

3) Maisonneuve, I.M. et al; Pharmacology of Biochemichal Behaviour; 2003

4) https://www.nispa.nl/projecten/behandeling/veiligheid-en-effectiviteit-van-iboga%C3%AFne-behandeling-bij-pati%C3%ABnten-met-een

 

Versie: september 2018

Terug naar overzicht

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 09.00 tot 11.00 uur / 15.00-17.00

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur

Chat