Over Jellinek

Therapie-effectonderzoek

Onderzoekslijn 1: Therapie-effectonderzoek verslaving en comorbiditeit

De prevalentie en de geïntegreerde behandeling van verslaving en ADHD

ADHD is een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van een verslaving. De prevalentie van ADHD is dan ook hoger onder mensen met een verslaving dan in de algemene bevolking (Emmerik-van Oortmerssen et al, 2012). Aangezien schattingen van de ADHD prevalentie sterk uiteen lopen, is door middel van een internationale multi-center studie onderzoek gedaan naar de prevalentie van ADHD in diverse landen en onder diverse verslaafde populaties (Glind et al, in press). In totaal werden 3558 patiënten in dit onderzoek geïncludeerd; de gemiddelde ADHD prevalentie was 13.8%. Naast participatie in prevalentie onderzoek heeft de Jellinek ook onderzoek geïnitieerd naar de behandeling van deze doelgroep. Aangezien het effect van medicamenteuze behandeling van ADHD bij patiënten met verslavingsproblematiek tot nu toe niet is aangetoond, en cognitief-gedragstherapeutische (CGT) behandeling voor ADHD effectief is bij volwassen patiënten met ADHD zonder comorbiditeit, hebben de auteurs een geïntegreerde behandeling ontwikkeld waarin een CGT behandeling voor ADHD is gecombineerd met een CGT behandeling voor verslaving. Op dit moment vindt er een RCT plaats waarbij dit nieuwe geïntegreerde behandelprotocol voor verslaving en ADHD wordt vergeleken met TAU.

Overige betrokken onderzoekers:

Periode: 2012-2015
Status: onderzoek loopt.

 

Farmacotherapie voor base-cocaïne afhankelijkheid

Verslaving aan cocaine, met name wanneer gebruikt in de vorm van basen, is een van de meest problematische vormen van verslaving in Nederland. De behandelmogelijkheden voor deze groep zijn vooralsnog beperkt. In een multi-centre studie (CATCH), geinitieerd vanuit het PARC, worden verschillende nieuwe farmacotherapeutische behandelingen voor deze doelgroep onderzocht. Binnen Jellinek betreft het de evaluatie van het voorschrijven van modafinil in combinatie met cognitieve gedragstherapie.

Overige betrokken onderzoekers:

Periode: 2011-2015
Status: onderzoek loopt.

 

De geïntegreerde behandeling van verslaving en partnergeweld

Partnergeweld is een veelvoorkomend maatschappelijk probleem waar tot op heden geen effectieve behandeling voor is. Partnergeweld komt vaak voor in combinatie met problematisch middelengebruik: ongeveer een derde tot de helft van de plegers voldoet aan de diagnose middelenmisbruik of -afhankelijkheid (Kraanen, Scholing & Emmelkamp, 2010; 2012). Daarnaast blijkt dat bijna een derde van cliënten in de verslavingszorg die een partner hadden tenminste een keer fysiek geweld gebruikte tegen de partner in het afgelopen jaar (Kraanen, Vedel, Scholing, & Emmelkamp, submitted). Er zijn aanwijzingen dat middelengebruik causaal gerelateerd is aan geweld. Zo blijkt dat behandeling voor problematisch middelengebruik ook effectief is in het reduceren van partnergeweld. Om deze redenen is er een geïntegreerd cognitief-gedragstherapeutisch behandelprotocol ontwikkeld gericht op het reduceren van zowel partnergeweld als middelengebruik, namelijk Integrated treatment for Substance abuse and Partner Violence (I-StoP). De effectiviteit van dit protocol is onderzocht middels een randomized controlled trial (RCT) bij verslavingszorginstelling Jellinek, waar de effectiviteit van I-StoP vergeleken werd met die van alleen verslavingsbehandeling. Daarnaast is binnen dit onderzoek, in het kader van het verbeteren van de detectie van huiselijk geweld bij cliënten met verslavingsproblematiek, een korte screeningslijst ontwikkeld en getoetst.

Overige betrokken onderzoekers:

Periode: 2009-2013
Status: behandelingen afgerond (follow-up loopt nog).

 

De geïntegreerde behandeling van verslaving en PTSS

Problematisch middelengebruik en Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) komt in de klinische praktijk regelmatig voor. Binnen de verslavingszorg voldoet 20%-30% van de patiënten aan een diagnose voor PTSS. Volgens de huidige standaard wordt bij deze patiëntengroep eerst het problematische middelengebruik aangepakt, gevolgd door een behandeling voor traumaverwerking. Er zijn echter aanwijzingen vanuit klinisch en experimenteel onderzoek voor een functionele relatie tussen PTSS en middelengebruik. Zo blijkt terugval in middelengebruik dikwijls gerelateerd te zijn aan PTSS symptomen. Hieruit kan worden afgeleid dat een geïntegreerde behandeling voor PTSS en middelengebruik mogelijk effectiever is dan een sequentiële behandeling van beide stoornissen (van Dam et al, 2012). Binnen Jellinek zijn er twee Randomized Controlled Trials uitgevoerd, waarbij de effectiviteit van een gecombineerde behandeling voor PTSS en verslaving is vergeleken met een reguliere behandeling voor verslaving bestaande uit cognitieve gedragstherapie (CGT). Eén studie had betrekking op ambulante cliënten en één was gericht op dagklinische en klinische cliënten. De geïntegreerde behandeling bestond uit gestructureerde schrijfopdrachten (Structured Writing Therapy; SWT) voor PTSS en Cognitieve Gedragstherapie (CGT) voor problematisch middelengebruik. Daarnaast is binnen dit onderzoek, in het kader van het verbeteren van de detectie van PTSS bij cliënten met verslavingsproblematiek, een korte screeningslijst ontwikkeld en getoetst.

Overige betrokken onderzoekers:

Periode: 2007-2013
Status: behandelingen afgerond (follow-up loopt nog).

 

Internet behandeling versus zelfhulp via het internet bij problematisch alcoholgebruik.

Blankers onderzocht effectiviteit en kosten van psychologische zorg via internet (e-mental health) bij problematisch alcoholgebruik. In een gerandomiseerd onderzoek vergeleek hij een weinig intensieve zelfhulpinterventie met een intensieve chat-therapie. Intensief chatten met een behandelaar geeft de beste resultaten. Het beste is om cliënten eerst zelfhulpinterventie aan te bieden en bij het uitblijven van resultaten over te gaan naar een intensieve therapievorm. Dat leidt tot lagere kosten bij gelijkblijvende kwaliteit van zorg. Vijf procent van de ziektelast wereldwijd is toe te schrijven aan problematisch alcoholgebruik. De gezondheidszorg bereikt de meerderheid van de probleemdrinkers niet.

Overige betrokken onderzoekers:

Periode: 2007-2011
Status: afgerond

 

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
088 – 505 1220
ma t/m vr 08.30 tot 17.00 uur

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur

Chat