array ( )

Informatie over alcohol & drugs

Antidepressiva & XTC

Voorlichting over antidepressiva

Depressie

We spreken van depressie wanneer iemand gedurende lange tijd een sombere stemming heeft en geen interesse of plezier meer beleeft. Andere mogelijke kenmerken zijn vermoeidheid, een opgejaagd gevoel, slaapproblemen, denken aan zelfmoord, vermindering van eetlust en gevoelens van schuld of waardeloosheid [1]. 5 tot 10% van de bevolking krijgt in zijn of haar leven te maken met een depressie. Het kan iedereen overkomen.

In het lichaam worden continu prikkels door de hersenen afgegeven. Deze worden door de zenuwcellen doorgegeven met behulp van chemische stoffen, zogenaamde neurotransmitters. Serotonine is een neurotransmitter die een belangrijke rol speelt bij stemming en emoties. Een van de belangrijkste oorzaken van een depressie is een te lage hoeveelheid aan serotonine in de hersenen. Antidepressiva zorgen voor een grotere beschikbaarheid van serotonine. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming.

Ongeveer twee van de drie mensen met een depressie zoekt hiervoor professionele hulp. Zij komen terecht bij een huisarts. Deze kan kiezen voor psychotherapie, voor therapeutische behandeling met geneesmiddelen of een combinatie daarvan [2].

Antidepressiva

Antidepressiva zijn medicijnen die de klachten van een depressie verminderen. Hoe antidepressiva exact werken is onbekend. Wel is bekend dat antidepressiva op korte termijn het aantal neurotransmitters doen toenemen, en wel op de volgende twee manieren:

Hierdoor herstelt de balans van serotonine in de hersenen en nemen de klachten meestal af: je wordt minder somber en kunt weer plezier beleven in het dagelijks leven.

Antidepressiva zijn onder te verdelen in de volgende drie groepen: de serotonineheropnameremmers (SSRI’s), de tricyclische antidepressiva (TCA) en de monoamino-oxidaseremmers (MAO-remmers) [1,3]. MAO-remmers zijn gevaarlijk vanwege de vele wisselwerkingen met andere geneesmiddelen en bepaalde voeding, daarom worden ze alleen nog voorgeschreven in uitzonderlijke gevallen [1].

• Tricyclische antidepressiva (TCA)

Tricyclische antidepressiva (TCA) hebben onderling qua samenstelling veel met elkaar gemeen, maar verschillen qua effect en bijwerkingen. TCA remmen de heropname van zowel serotonine als noradrenaline, zodat deze stoffen langer in het lichaam blijven [5]. Je kunt bij gebruik van TCA last krijgen van bijwerkingen als verwardheid, verstopping, sufheid, slaperigheid, droge mond, problemen met het zien, onrust, spanning en een verminderde behoefte aan seks.

Voorbeelden: amitriptyline (Tryptizol®, Sarotex®), imipramine, clomipramine (Anafranil®), doxepine (Sinequan®) nortriptyline (Nortrilen®).

• Serotonineheropnameremmers (SSRI’s).

Serotonineheropnameremmers (SSRI’s) remmen de heropname van serotonine, zodat deze stof langer in het lichaam blijft [4]. Het verschil met TCA is dat SSRI’s selectiever werken, dat wil zeggen bij de gebruikelijke dosis alleen op de serotonine-opname. SSRI’s kennen andere bijwerkingen dan TCA’s, namelijk maag- en darmklachten, misselijkheid, hoofpijn, angst, verwardheid en onrust.

Voorbeelden: citalopram (Cipramil®), fluoxetine (Prozac®), fluvoxamine (Fevarin®), paroxetine (Serotax®) en sertraline (Zoloft®).

MAO-remmers

MAO-remmers vertragen de afbraak van onder andere de stoffen norepinefrine, serotonine en dopamine [1,4]. MAO-remmers oefenen hun effecten uit in het hele lichaam. Ze kennen soortgelijke bijwerkingen als de SSRI’s en in het begin van gebruik vooral slaapstoornissen en misselijkheid.

Voorbeelden: fenelzine (Nardil®) en tranylcypromine (Parnate®) en moclobemide (Aurorix®).

Interacties XTC en antidepressiva

• Algemeen

Een depressie wordt veroorzaakt door een verstoorde balans van verschillende stoffen in de hersenen (zoals serotonine en dopamine). Antidepressiva helpen die balans weer te herstellen. Wanneer je drugs (zoals speed, XTC of cocaïne) gebruikt, verstoor je die balans opnieuw, waarmee je jezelf in de vingers snijdt. Het herstel van je depressie kan door XTC-gebruik langzamer verlopen, of er kan een nieuwe depressieve periode ontstaan. Chronisch gebruik van verschillende drugs kan een depressie veroorzaken [5]. Het is dus verstandig het gebruik in de hand te houden.

Interacties XTC en Antidepressiva

XTC stimuleert de afgifte van serotonine in de hersenen en verhindert de heropname van serotonine in de hersenen.

Het serotonine-syndroom kan optreden wanneer er een hoge concentratie van serotonine in de hersenen is, het serotonine syndroom bestaat onder andere uit een hoge temperatuur, spiertrekkingen en verwardheid. Het serotoninesyndroom kan in enkele gevallen leiden tot de dood.

Tijdens het gebruik van XTC treedt een milde versie van het serotonine syndroom op: beweging van de kaakspier(kauwen) spiertrekkingen, oververhitting en mentale verwarring. (6) Wanneer XTC wordt gecombineerd met een middel wat de heropname van serotonine remt (zoals de antidepressiva SSRI’s of TCA’s) dan ontstaat er een nog hogere kans op serotonine syndroom. MAO-remmers zijn in zijn geheel gevaarlijk om met XTC te combineren, dit kan (nog sneller en ernstiger) leiden tot het serotonine-syndroom. (7)

Wanneer je XTC toch (ondanks bovenstaande waarschuwingen) combineert met een SSRI of TCA, dan is er beschreven dat XTC minder effect heeft. Zowel de XTC als het geneesmiddel werken op dezelfde ‘plaats’, maar de SSRI’s houden de ‘plaats’ bezet. Als de bindingsplaats bezet is, kan XTC zich dus moeilijk binden en is daardoor minder werkzaam [4].

Literatuur XTC en Antidepressiva

  1. Farmacotherapeutisch Kompas (2008). Onafhankelijke geneesmiddelinformatie voor professionals in de zorg. (24 Nov.2008). www.fk.cvz.nl
  2. Baan, C.A. & Hutten, J.H. & Rijken, P.M. (2003). Afstemming in de zorg. Een achtergrondstudie naar de zorg voor mensen met een chronische aandoening. RIVM-rapport 282701005.
  3. Nederlands Huisartsen Genootschap (2003). Depressieve stoornis (depressie). (24 Nov.2008). http://nhg.artsennet.nl/upload/104/standaarden/M44/std.htm
  4. Nederlands Huisartsen Genootschap (2004). NHG-patiëntenbrief: antidepressiva. (23 Nov.2008).
  5. http://nhg.artsennet.nl/uri/?uri=AMGATE_6059_104_TICH_R187687201852086
  6. Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (2007). Informatorium Medicamentorum. ’s Gravenhage: WINap
  7. Geerlings, P.J. (1998). Populaire harddrugs. Geneesmiddelenbulletin, 32:39-47
  8. Parrott AC, Recreational Ecstasy/MDMA, the serotonine syndrome, and serotonergic neurotoxicity, Pharmacol. Biochem Behav, 2002, 71(4):837-44
  9. Lexi-Comp Online, Interaction Monograph, symphaticomimetics

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
Amsterdam
020 – 590 1515
ma t/m vr 15.00 tot 17.00 uur
Utrecht
088 – 1616 200
ma t/m vr 13.30 tot 16.30 uur

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur