array ( 'PHPSESSID' => 'p6m5dvs1kg24q7hq3ecec9sqt2', 'nmstat' => '1487605095855', '_ga' => 'GA1.2.385797963.1487605034', '_gat_UA-18052822-1' => '1', )

Informatie over alcohol & drugs

Antipsychotica & alcohol

Voorlichting over antipsychotica

Psychose

Als je een psychose hebt is het contact met de werkelijkheid verstoord. Zowel voor de patiënt als voor de omgeving kan dit erg beangstigend zijn. In de meeste gevallen treedt een psychose op door een psychiatrische ziekte zoals schizofrenie, manische depressie, extreme angst of als gevolg van drugsgebruik. Ook tijdens een moeilijke periode kan een psychose zich voordoen [1]. Psychose komt het meest voor bij mensen in de leeftijd van 16 tot 30 jaar [2].

Je kunt de kenmerken van een psychose opsplitsen in positieve en negatieve symptomen.

• Positieve symptomen

Positieve symptomen zijn kenmerken die je direct kunt waarnemen. Je ziet beelden of hoort stemmen die er in werkelijkheid niet zijn. Ook kun je last hebben van achtervolgingswaan: je denkt dat iemand je continu achtervolgt.

Mensen in psychotische toestand zijn vaak verward, onrustig en zien hallucinaties [3].

• Negatieve symptomen

Negatieve symptomen zijn kenmerken die voorkomen als de ziekte chronisch wordt, zoals afvlakking van gevoelens, moeilijkheden met spreken, gebrek aan emotie en gebrek aan initiatief om dingen te ondernemen [3].

Tijdens een psychose is er in de hersenen sprake van een verstoring van de prikkeloverdracht tussen de zenuwen. Hierbij zijn verschillende neurotransmitters zoals dopamine en serotonine betrokken [3].

Antipsychotica [1]

Antipsychotica worden voorgeschreven om psychosen aan te pakken. Ze kunnen vooral de positieve symptomen dempen, maar ook de negatieve symptomen verminderen. Na vier tot zes weken is er een duidelijk effect waar te nemen [3]. Middelen die bij psychosen worden toegepast kunnen we onderverdelen in vier groepen: klassieke antipsychotica, atypische antipsychotica, benzodiazepinen en het middel lithium.

• Klassieke antipsychotica

Klassieke antipsychotica beïnvloeden in de hersenen de hoeveelheid van de stof dopamine. Hierdoor nemen de positieve kenmerken van de psychose af. Bijwerkingen: rusteloosheid, stijve spieren, abnormale bewegingen, seksuele problemen en verergering van de negatieve symptomen [4].

Voorbeelden: haloperidol (Haldol®), pimozide (Orap®), chloorpromazine, flufenazine (Anatensol®), perfenazine (Trilafon®) en zuclopentixol (Cisordinol®).

• Atypische antipsychotica

Atypische antipsychotica zijn de nieuwere middelen. Zij beïnvloeden in de hersenen de hoeveelheid van de neurotransmitters serotonine en dopamine. Zij hebben niet alleen invloed op de positieve symptomen maar verminderen ook de negatieve symptomen. Bijwerkingen: bloeddrukverlaging, duizeligheid, droge mond, gewichtstoename, suikerziekte, bloedarmoede en minder zin in seks [4].

Voorbeelden: aripiprazol (Abilify®), clozapine (Leponex®), risperidon (Risperdal®), olanzapine (Zyprexa®) en quetiapine (Seroquel®).

• Benzodiazepinen

Soms worden bij psychoses ook benzodiazepinen voorgeschreven. Voor de interacties tussen benzodiazepinen en drugs verwijzen we je naar het hoofdstuk over slaapmiddelen.

• Lithium

Lithium (Camcolit®, Litarex® en Priadel®) wordt ingezet bij een manische psychose, omdat het een postitieve invloed heeft op sterke wisselende stemmingen. Hoe lithium (Camcolit®, Litarex® en Priadel®) precies werkt is nog niet bekend, maar het beïnvloedt waarschijnlijk de overdracht van prikkels in de hersenen.

Interacties alcohol en antipsychotica

• Algemeen

Medicijnen en alcohol of drugs kunnen elkaars werking versterken of juist verminderen. Als het ene middel het andere middel op deze manier beïnvloedt, spreken we van een wisselwerking of een interactie.

Antipsychotica hebben verschillende interacties met alcohol. Maar alcohol kan ook op een indirecte manier gevolgen hebben voor het effect van medicijnen. Als het gebruik samengaat met slaaptekort, maaltijden overslaan en het vergeten of niet volgens voorschrift innemen van medicijnen kan dit onverwachte gevolgen hebben [5].

Mensen met een psychische aandoening vatbaarder voor verslaving [5]. Alcohol en drugs worden daarom, afgezien van de interacties, bij deze ziekte sterk afgeraden!

• Interacties alcohol en anti psychotica

Alcohol heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Alcohol en antipsychotica versterken elkaars werking [2].

In de hersenen oefenen deze middelen een dempend effect uit op hetzelfde gebied. Hier wordt de werking, en dus mogelijk ook de bijwerkingen, versterkt. Hierbij kun je denken aan slaperigheid en verminderde concentratie [2,6].

Zowel alcohol als antipsychotica worden in de lever omgezet tot stoffen die het lichaam makkelijker kan verwijderen.

Als je chloorpromazine gebruikt en drinkt kun je erg duizelig worden [7]. Of dit ook voor andere antipsychotica geldt, is nog onduidelijk [7].

Ook geven antipsychotica aanleiding tot het krijgen van tardieve dyskinesie, een bewegingsstoornis. Het drinken van alcohol vergroot de risico’s op deze ziekte [2,8].

Sommige onderzoeken wijzen erop dat gebruik van lithium in combinatie met alcohol het reactie- en coördinatievermogen nadelig beïnvloedt [7].

Literatuur alcohol en antipsychotica

  1. Nederlands Huisartsen Genootschap (2006). NHG-ziektebeschrijvingen: psychose. (15Dec.2008).
  2. Farmacotherapeutisch Kompas (2008). Onafhankelijke geneesmiddelinformatie voor professionals in de zorg. (15Dec.2008).
  3. Beysens, A.J.M.M. & Lenderink, A.W. (2003). Geneesmiddeleninformatie. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg.
  4. ConsuMed (2008). Antipsychotica, bijwerkingen. (13Dec.2008).
  5. De Wit, R. & Sijes, M. (z.d.). Alle vragen en antwoorden. (14Dec.2008). Drugsinfoteam.
  6. Apotheek.nl (2008). Alcohol en medicijnen. (14Dec.2008).
  7. Baxter K. (Edited) (2005). 7th Edition Stockley’s Drug Interactions. London: Pharmaceutical Press.
  8. Wikipedia, de vrije encyclopedie (2008). Tardieve Dyskinesie. (12Dec.2008).

Sitemap

Jellinek Advieslijn

Informatie en advies over alcohol- en drugsgebruik
Amsterdam
020 – 590 1515
ma t/m vr 15.00 tot 17.00 uur
Utrecht
088 – 1616 200
ma t/m vr 13.30 tot 16.30 uur

Chat Alcohol & drugs
ma t/m vr 13.00 tot 17.00 uur