Ja Nederland zou zijn wetgeving nog veel strenger kunnen maken. Ook zou Nederland meer kunnen doen aan preventie en behandeling. De extra maatregelen zouden zich kunnen toepspitsen op:

• Verkoopunten
• Verbieden van gebruik op bepaalde plekken
• De leeftijdgrens
• Verplichte waarschuwingen op  de verpakking
• Verplichte vermelding van stoffen op de verpakking
• Versobering van de verpakkingen
• De prijs
• Producteisen
• Verplichte bijdrage tabaksindustrie gezondheidskosten
• Bejegening rokers op de werkplek
• Voorlichting en behandeling.

 

Verkooppunten

Nederland zou het aantal verkooppunten nog verder kunnen beperken. Bij voorbeeld geen verkoop meer bij supermarkten en pompstations.  Ook zou verkoop via automaten verboden kunnen worden. Het marktaandeel van de verschillende verkoop kanalen voor sigaretten, sigaren en shag was in 2009 als volgt: supermarkten 46%; pompstations: 27%; tabakszaken: 19%; horeca 3%; overig: 5%. (2). Verkoop in supermarkten en pompstations werkt voor de niet rokers die supermarkten of pompstations bezoeken in feite als reclame voor tabak.  

 

Verbieden van gebruik op bepaalde plekken

Nederland zou op meer plekken het gebruik van tabak kunnen verbieden. Er zou bijvoorbeeld een verbod kunnen gelden op:

- schoolpleinen (is nu niet geval, Minister wil geen verbod)

- terrassen (is het geval in New York)

- in de buurt van scholen, ziekenhuizen (is het geval in Spanje) 

- parken en stranden (in New York worden 1700 parken en 22 kilometer strand rookvrij )

- Pleinen (In New York wordt roken op Times Square verboden)

- Auto's (is voorgesteld in Duitsland).

 

Nederland zou nog verder kunnen gaan en het plan van IJsland kunnen volgen. IJsland wil de verkoop in zijn geheel verbieden en voor verslaafden sigaretten alleen nog op doktersrecept verstrekken via een apotheek (4). IJsland Rookvrij wordt de leus.

 

Leeftijdsgrens

De leeftijd ligt nu op 16 jaar. Nederland zou de leeftijd op 18 of 21 jaar kunnen zetten. Er zijn argumenten om de leeftijdsgrens te verhogen. Onlangs (februari 2011) bleek uit onderzoek dat roken op jeugdige leeftijd slecht voor de hersenen is. (zie voor link: verwante vragen/nieuws onderaan de pagina)

 

Verplichte waarschuwingen op de verpakking

Op de verpakkingen staan al waarschuwingsteksten. In België staan ook afschrikwekkende foto's op sigarettenpakjes. De EU heeft 3 foto's per tekstuele waarschuwing beschikbaar gesteld. In verschillende landen worden foto's op pakjes geplaatst zoals Canada, Brazilië, Singapore, Thailand, Australië, Nieuw Zeeland. In Canada staan nu foto's van kankerpatiënten op pakjes. Nederland zou dit ook kunnen doen.

 

Afbeelding op Canadees sigarettenpakje van antirookactiviste Barb Tarbox (1961-2003). De afbeelding moet 3/4 van de voor- en achterkant van het sigarettenpakje bestaan.

 

Verpichte vermelding van stoffen op de verpakking

Op een sigarettenpakje moet vermeld worden hoeveel nicotine, koolmonoide en teer een sigaret bevat. Voor sigaren geldt deze verplichting nog niet.

Behalve de veremelding van teer, nicotine en koolmonoxide zouden tabaksfabrikanten verplichtkunnen worden om op de verpakking te vermelden welke stoffen zijn aan de tabak toevoegen. Tabaksfabrikanten voegen stoffen toe om de luchtpijpen te verwijden (stikstofdioxide) en om de opname van nicotine in het bloed te vergemakkelijken (amonia). Ook worden stoffen toegevoegd om de opname van nicotine (suikers, levulinezuur) in de hersenen te vergemakkelijken (1).

In feite allemaal stoffen die de verslavingskans bevorderen. Sinds 2007 moeten tabaks fabrikanten en importeurs een lijst aan de minister overleggen met ingrediënten die aan de tabak zijn toegevoegd. De ingrediënten hoeven echter nog niet vermeld te worden op de verpakking en zijn ook (nog) niet verboden.

Afgesproken zou kunnen worden dat deze toegevoegde producten voortaan op de verpakking vermeld zouden moeten staan. Eventueel met het doel. Dus dit pakje sigaretten bevat amonia en stikstofdioxide met als doel om de verslavende werking van dit product te bevorderen.

 

Tabaksrook bevat wel 4000 verschillende stoffen zoals benzeen, formaldehyde, aceton, arsenicum. Fabrikanten zouden verplicht kunnen worden om te veremelden dat bij roken deze stoffen in de tabaksrook aanwezig zijn.   

 

Afschaffing van aantrekkelijke vormgegeven verpakkingen.

In Australie is een wet in voorbereiding die sigaretten fabrikanten verplicht om hun producten in uniform olijfgroene verpakkingen te verpakken.

 

De prijs

Nederland zou de accijns op tabak nog kunnen verhogen. Op dit moment kost een pakje sigaretten met 19 stuks €5.20 euro waarvan € 2,96 accijns en € 0,83 BTW. Per sigaret € 0,27. waarvan € 0,16 accijns € 0,04 BTW. Er zijn landen waar de sigaretten nog duurder zijn zoals in Ierland, Vereningd Koninkrijk en Frankrijk. Om te vergelijken gaan we uit van een pakje van 25 sigaretten per juli 2010. In nederland kosten 25 sigaretten toen € 6,32. In ierland € 10,62, in Engeland € 8,63 en in Frankrijk € 7,00. In Griekenland ( € 4,00) waren ze toen het goedkoopst gevolgd door Spanje (€ 4,25) en Luxemburg (€ 4,60) 

 

Producteisen

Sigaretten mogen maximaal 1 mg nicotine, 10 mg teer en en 10 mg koolmonoxide bevatten. De gehaltes moeten duidelijk op de verpakking vermeld staan. Voor sigaren geldt deze limiet nog niet. Bekend is dat sigarenrook meer teer en koolmonoxide bevat dan sigarettenrook. Bij het strener maken van de tabakswet zou je deze gehaltes kunnen verlagen. 

Ook zou je de stoffen die aan tabak toegevoegd worden om de verslavende werking te vergroten kunnen verbieden 

 

Het invoeren van verplichte bijdrage aan de gezondheidskosten.
Tabaksfabrikanten zouden verpicht kunnen worden om een deel van de kosten te betalen voor de behandeling aan longkanker en hart- en vaatziekten. 

 

Bejegening rokers op de werkplek.

Werkgevers zouden bij het afsluiten van collectieve ziektekostenverzekering voor hun werknemers, kunnen afspreken dat rokers meer premie moeten betalen en niet rokers een korting krijgen.  

 

Een vergaande maatregel die desalniettemin door een aantal bedrijven in de VS en Ierland wordt uitgevoerd is het niet langer aannemen van mensen die roken. Alaska Airlines, het Memorial Hospital in Tennessee voeren een dergelijk beleid. En ook in Ierland was er onlangs een bedrijf die in een personeelsadvertentie aangaf dat rokers niet hoeven te solliciteren. Rokers kosten werkgevers meer dan niet rokers (zie verwante vragen). Op dit moment is onduidelijk of een bedrijf op deze manier mag discrimineren (3). Volgens de eurocommissaris van werkgelegenheid mag het. Tegelijkertijd zal het in Nederland op gespannen voet staan met artikel 1 van de grondwet die discriminatie verbied en artikel 10 die het recht op privacy regelt.

 

Een minder vergaande maatregel is dat rokers een prikklok gebruiken als ze buiten gaan roken. De tijd die ze dan roken wordt afgetrokken van hun arbeidstijd. 

 

Verhoging bedrag dat besteedt wordt aan voorlichting en behandeling

Ons land besteedde in 2006 ongeveer 0,50 eurocent aan het ontmoedigen van gebruik van tabak. Als Internationale norm wordt hiervoor 3 Euro aangehouden (1). Ook zou er meer geld uitgetrokken moeten worden voor behandeling van rookverslaafden.

 

Bronnen:

1) Willemsen, M., Stimulerende middelen: tabak. In alcohol en drugs. Gebruik, Misbruik en Verslaving

2) www.hbd.nl. Hoofdbedrijfsshap detailhandel. 

3) Leurs, A. BG magazine januari 2007

4) De volkskrant woensdag 6 juli

 

Verwante vragen/nieuws

Wat staat er in de tabakswet

Is een rokende werknemer duurder dan een niet rokende werknemer

Jong roken veroorzaakt blijvende hersenschade 

 

Overige vragen

Overige vragen in de rubriek: tabak/beleid 

 

Laatse update: september 2011

 

De pagina's van de Jellineksite en ook deze pagina kun je doorsturen naar een ander. Klik op de knop 'stuur door' helemaal boven aan de pagina, direct boven de foto.