Columbus

Columbus ontdekte met Amerika. De indianen die hem aanvankelijk als een godheid zagen boden hem de tabaksbladeren aan. Hij was echter meer geïnteresseerd in goud. Columbus bracht de tabak mee naar Spanje. Men stond negatief tegenover het gebruik om tabak de roken. De kerk zei dat de plant afkomstig was van heidenen en dus van de duivel. Aanvankelijk dacht men dat de tabaksbladeren konden helpen tegen kwalen. De Fransman Jean Nicot die toen gezant Frankrijk in Lissabon was stuurde in 1560 de geneeskrachtige plant naar koningin Catherina Medici om haar van haar hoofdpijn af te helpen. Het enige wat ze hoefde te doen was het blad tegen haar voorhoofd te houden. Naar Jean Nicot is de tabaksplant (Nicotiana Tabacum) genoemd.

Tabak wordt populair

Na de Spanjaarden kwamen ook de Engelsen in Noord Amerika met tabak in aanraking. Daarna werd het gebruik van tabak gaandeweg ook populair in Noord Europa. Het werd gepruimd, gesnoven of als pijp gerookt. De eerste pijpen waren uit witgebakken klei gemaakt. Later kwamen er ook pijpen in porselein en hout. In het begin was pijproken vooral voor de rijken. In de loop van de 17e eeuw raakte het bekend in rest van de wereld. In 1614 waren er alleen al in Londen 7000 tabakshuizen. Koning Jacobus 1 van Engeland wilde het gebruik van tabak nog tegengaan. Hij ontkende de geneeskrachtige werking, stelde dat roken een barbaarse gewoonte was die de standvastigheid van Engelse mannen zou ondermijnen. Zijn zoon gaf Karel I liet zich minder negatief uit hief belasting op tabak en werd daarmee de uitvinder van de nationale accijns heffing op tabak. In schilderijen uit de Gouden Eeuw kun je zien dat er ook in Nederland in die tijd volop gerookt werd.

Sigaren

In 1800 deed de sigaar zijn intrede in Europa. Het roken werd nu zeer populair. Aanvankelijk werd se sigaar vooral gemaakt door thuiswerkers. Langzamerhand ontstonden er sigarenfabrieken.

In 1828 ontdekte chemici de stof in plant die zorgt voor de effecten van tabak. De stof kreeg de naam Nicotine mee naar de Fransman Jean Nicot. In 1881 werd de sigarettenmachine uitgevonden. Dat maakte het roken nog populairder.

Het begin van het einde

Op eind van jaren 50 van de vorige eeuw rookte 60% van de Nederlandse bevolking. Bij mannen lag dit bijna op 90% bij de vrouwen op 30%. Eind jaren 50 begon de voorlichting over de schadelijke gevolgen langzaam op gang te komen. In de jaren 60/70 begon de dokter Meinsma te waarschuwen tegen het roken. Aanvankelijk kreeg hij weinig steun. Ook niet van artsen. Dat veranderde in 1971. Vier wetenschappelijke verenigingen van medische specialisten stuurden een notitie met de schadelijke gevolgen van roken aan de toenmalige staatssecretaris van volksgezondheid: Roelof Kruisinga. Deze stelde een commissie van de gezondheidsraad in die advies moest uitbregen over beperkende maatregelen. Dit was het begin van het anti rook beleid.

Het tabaksgebruik is in de jaren daarna sterk gedaald. Rond 1990 rookte nog 1/3 van de bevolking. In 2006 rookte 28% van de Nederlandse bevolking, 31% mannen en 26% vrouwen.

Tabaks wet

In 1990 wordt in Nederland de tabaks wet ingevoerd. In ruimtes die bedoeld zijn voor gemeenschappelijk gebruik mag niet meer gerookt worden. In 2002 wordt de tabakswet gewijzigd. Er mag dan geen tabaksreclame gemaakt meer gemaakt worden, werkplekken moeten rookvrij zijn en aan jongeren onder de 16 jaar mag geen tabak verkocht worden. 

Per 1 juli 2008 mag er in de horeca niet meer gerookt worden. Ook het barpersoneel heeft recht op een rookvrije werkplek.

Sinds 2009 mogen tabaksfabrikanten in de Verenigde Staten geen verslavende stoffen meer toevoegen aan tabak. Nog steeds bestaat 10% van een sigaret uit toegevoegde stoffen. Deze maatregel is in Nederland nog niet ingevoerd.

Laatste update: februari 2010

Overige/verwante vragen

Wat is de geschiedenis van drugs

Wat is de geschiedenis van alcohol

Wat is de geschiendenis van cannabis

Wat is de geschiedenis van XTC

Wat is de geschiedenis van speed

Wat is de geschiedenis van cocaïne

Wat is de geschiedenis van GHB

Wat is de geschiedenis van heroïne

Wat is de geschiedenis van gokken

Overige vragen in de rubriek: tabak/algemeen

Bron:

Willemsen, M. Stimulerende middelen: tabak. In: Drugs en Alcohol, gebruik, misbruik en verslaving.

De pagina's van de Jellineksite en ook deze pagina kun je doorsturen naar een ander. Klik op de knop 'stuur door' helemaal boven aan de pagina, direct boven de foto.