10. Wat is ayahuasca?
Ayahuasca is een Zuid-Amerikaanse hallucinogene drank. Het ziet er bruin/rood uit en smaakt erg bitter. Een bijnaam is 'la purga' omdat je tijdens de roes vaak moet overgeven en diarree hebt. Sommigen zien dit als een geestelijke en lichamelijke reiniging (1)
Ayahuasca betekent 'Slingerplant van de ziel'; andere namen zijn yagé, hoasca, caapi. Indianenvolken uit het Amazonegebied gebruiken deze drank al eeuwenlang in magisch-religieuze rituelen. Ze zien het drankje als het belangrijkste medicijn van het oerwoud.
Ayahuasca wordt gemaakt uit twee planten: de Psychotria viridis en de slingerplant Banisteriopsis caapi. De Psychotica viridis bevat de werkzame stof DMT. De Banisteriopsis zorgt ervoor dat DMT niet afgebroken wordt en lang door blijft werken.
Afhankelijk van de dosering duurt de ervaring 2 tot 6 uur. Men ziet felgekleurde caleidoscopische geometrische structuren en beleeft droomachtige visioenen. Misselijkheid en braken treden bijna altijd op.
DMT
Als je DMT oraal inneemt, zoals bij Ayahuasca thee, wordt het in de maag en lever afgebroken door zogenaamde MAO enzymen. (mono-amine-oxidase enzymen), waardoor het de hersenen niet kan bereiken.
De plant Banisteriopsis caapi bevat echter MAO-remmers (harmine, harmaline, and tetrahydroharmine). Zij remmen de de werking van de MAO enzymen. De afbraak van DMT door MAO wordt hierdoor tegengaan waardoor DMT het brein kan bereiken en de psychedelische effecten gevoeld worden.
In de Amazone worden vaak nog veel meer planten met allerlei verschillende werkzame stoffen aan de drank toegevoegd. Dat gebeurt hier in Nederland vrijwel niet.
Wat doet het?
Ayahuasca veroorzaakt in de juiste dosering een sterke roes met visuele hallucinaties. Men ziet fel gekleurde en snel bewegende beelden. Gebruikers krijgen soms religieuze, mystieke ervaringen en contacten met vreemde wezens.
Soms zijn er ego-verstoringen. Gebruikers zien niet alleen dieren maar denken soms ook dat ze een dier zijn. Ook kan een verdieping van inzichten optreden. In het begin zijn de effecten erg onplezierig. Je wordt misselijk, duizelig, gaat heftig transpireren en moet overgeven. Daarna beginnen de hallucinaties die afhankelijk van de dosering 2 tot 6 uur aanhouden. De na-effecten kunnen nog eens 8 uur duren.
Rituelen
|
De rituelen waarbij ayahuasca wordt gebruikt vinden over het algemeen na zonsondergang plaats. In Nederland zijn verschillende soorten rituelen te vinden. Allereerst zijn er de rituelen die medicijnmannen uit het Amazone-gebied hier in Nederland verzorgen. Deze rituelen kunnen zeer verschillend van aard zijn, omdat iedere stam in het Amazone-gebied een eigen stijl van rituelen heeft.
Een heel ander soort ritueel is dat van de uit Brazilië afkomstige Santo Daime kerk. Dit sterk religieus gekleurde ritueel kent een strenge structuur. Mannen en vrouwen staan tegenover elkaar om een rechthoekige centrale tafel. Deelnemers worden op lengte ingedeeld. Kerkleden dragen uniformen, afhankelijk van het soort ritueel, niet-leden zijn in het wit gekleed.
De ayahuasca-rituelen in Nederland zijn afgeleid van boven beschreven rituelen. De Stichting Friends of the Forest is bijvoorbeeld ontsproten uit de Santo Daimekerk, wat terug te vinden is in de witte kleding van de deelnemers, het gebruiken van dezelfde rituele voorwerpen, de verering van dezelfde heiligen (Jezus en Maria en de Indiase goeroe Osho), de aanwezigheid van veel kaarslicht en het gezamenlijk zingen van religieuze hindoeliederen en liederen van de oprichtster van Friends of the Forest. De Stichting Awakening organiseert ook rituelen die ruwweg weer in het verlengde van de rituelen van Friends of the Forest liggen, met gemiddeld tussen de twintig en veertig deelnemers. Ook hier dragen de deelnemers bij voorkeur witte kleding, en is het gezamenlijk zingen van hindoeliederen de gewoonte. Af en toe organiseert Awakening ook rituelen met medicijnmannen van de Shuar-stam uit Equador. Er zijn nog andere groepen en personen in Amsterdam actief. Een daarvan organiseert rituelen die gebaseerd zijn op de Peruaanse Curanderismo-rituelen, wat betekent dat er geen kledingvoorschriften zijn, dat de rituelen in volledige duisternis plaatsvinden en dat de helende werking van de ayahuascadrank centraal staat. Deze persoon organiseert ook rituelen voor medicijnmannen uit het Amazone-gebied. Zo zijn er in de afgelopen jaren medicijnmannen uit verschillende delen van Peru, Equador en Columbia in Nederland geweest. |
Verslavingskans
Zover bekend is ayahuasca niet lichamelijk en geestelijk verslavend. De ervaring is te heftig om vaak te doen.
Overige risico's
Ayahuasca drinken zonder begeleiding is af te raden vanwege het onberekenbare effect van de drank. In feite gebeurt dat ook bijna nooit omdat ayahuasca bijna altijd in een rituele setting wordt gebruikt. In principe kan ayahuasca verwardheid, hallucinaties en onvoorspelbaar gedrag veroorzaken. In een rituele setting wordt dit echter voorkomen dan wel goed opgevangen.
Een ander risico van ayahuasca ligt in het MAO-remmende effect van de drank. Het is gevaarlijk om MAO remmers te combineren met bepaalde geneesmiddelen, drugs en voeding.
De combinatie van ayahuasca met antidepressiva van het TCA of SSRI type, dextromethorfan, amfetamine, MDMA of serotonerge opiaten zoals tramadol, kan het serotonine syndroom veroorzaken.
Volgens sommige bronnen is het eten van tyraminerijk voedsel (zoals oude kaas, rode wijn, sojabonen) af te raden voor een ayahuascatrip. Omdat MAO geremd wordt, zal tyramine niet worden afgebroken en zich opstapelen wat tot een hypertensieve crisis (hoge bloeddruk) kan leiden.
Andere bronnen suggereren dat een speciaal tyramine-arm dieet, net als bij de reversibele MAO-remmer moclobemide, niet nodig is.
De wet
DMT valt staat op lijst 1 van de opiumwet. Het wordt gezien als een harddrug. Een uitzondering geldt voor de Santo Daime kerk. Sinds 2001 mag Ayahuasca in deze kerk gebruikt worden.
Bronnen:
1) Vervaeke, H. Het gebruik van overige tripmiddelen in: alcohol en drugs, gebruik en misbruik.
Christian Rätsch; Enzyklopädie der Psychoaktiven Pflanzen, Aarau, 1989 Ralph Metzner (ed);
Ayahuasca, Hallucinogens, Consciousness and the Spirit of Nature, New York, 1999 Michael Harner (ed);
Hallucinogens and Shamanism, Nerw York 1973
Arno Adelaars; Psychedelic Rituals in the Netherlands, Yearbook for Ethnomedicine 1997/98
W. Beltman; smartshops, overzicht van producten, geclaimde werking en hun medisch-toxicologische relevantie.
Meer lezen?
De sjamaan tapt liefde en spiritualiteit Trouw - 17 juni 2011
Overige vragen:
overige vragen in de rubriek: Hallucinogenen/algemeen
Laatste wijziging: 27 maart 2012
De pagina's van de Jellineksite en ook deze pagina kun je doorsturen naar een ander. Klik op de knop 'stuur door' helemaal boven aan de pagina, direct boven de foto.