Is alcoholisme genetisch bepaald
Genen spelen een rol bij het onstaan van alcoholisme. De rol van van genen kan verschillend zijn. Zij kunnen ervoor zorgen dat je sneller onder invloed raakt waardoor je als het ware een ingebouwde rem hebt op veel drinken. Bij jongeren kan een ander type gen er juist voor zorgen dat je je niet zo snel dronken voelt waardoor je juist meer gaat drinken. Dat genen belangrijk zijn blijkt uit een Amerikaans onderzoek. Als een van je ouders alcoholist is heb je een 34% grotere kans om ook alcoholist te worden. Als beide ouders alcoholist zijn is er zelfs een 400% grotere kans (1).
Genen, millieu en opvoeding
Genen alleen verklaren niet of iemand alcoholist wordt of niet. Ook omgeving en allerlei andere factoren spelen een rol.Iemand met een erfelijke belasting die op een onbewoond eiland woont, zal nooit alcoholist worden terwijl iemand die zonder erfelijke belasting opgroeit in een drankcultuur wel degelijk alcoholist kan worden. Met andere woorden: genen alleen maken geen alcoholist. Daar is toch meer voor nodig.
Deens Onderzoek
Een onderzoek uit Denemarken gaf wel sterke aanwijzingen voor een erfelijke belasting.
In dit onderzoek werden 55 kinderen die geadopteerd waren en waarvan een van de natuurlijke ouders alcoholist was, vergeleken met adoptiekinderen zonder alcoholistische ouders.
Toen de kinderen volwassen waren, bleek bij de kinderen met de oorspronkelijk alcoholistische ouders (die ze verder niet kenden omdat ze geadopteerd waren) alcoholisme vaker voor te komen dan bij de geadopteerde kinderen zonder alcoholistische ouders.
Gen CYP2EI
Recent onderzoek vond dat een bepaald type gen CYP2EI ervoor kan zorgen dat mensen zich na enkele glazen sterke drank meer dronken voelen dan anderen (2). Mensen die sterker reageren op alcohol hebben volgens de onderzoekers minder kans om later alcoholverslaafd te raken.
Aziatische volken
Iets dergelijks is ook gevonden bij Aziatishce volken. Zij hebben een soort natuurlijke rem op alcoholisme. Zij missen een bepaald enzym (het ALDH-enzym) waardoor de alcohol slechts gedeeltelijk afgebroken wordt en giftige stoffen in het bloed blijven circuleren. Hierdoor word je ziek. Het ziek worden werkt dan als een rem om veel te drinken.
Gen voor dopamine
Een ander type gen dat mogelijk van belang is, is een gen dat van invloed is op de dopamine huishouding in de hersenen. Eenduidig zijn de onderzoeksresultaten hierover echter niet. Dopamine is een stofje in de hersenen dat een rol speelt bij hyperactiviteit en bij het opzoeken van prikkels en risicovol gedrag.
Volgens sommige onderzoeken blijkt dat kinderen van alcoholisten vaker een afwijkend type gen hebben voor de dopamine-huishouding dan kinderen van niet alcoholisten.
Dit afwijkend type gen leidt dus mogelijk tot hyperactiviteit en tot alcoholisme.
Onderzoek onder kinderen
Een ander onderwerp van onderzoek is de veronderstelling dat sommige kinderen van 14 à 15 minder van alcohol merken dan andere kinderen. Deze kinderen hebben a.h.w. meer alcohol nodig om de effecten te voelen. Zij gaan daardoor meer drinken waardoor zij op den duur een grotere kans lopen om alcoholist te worden.
Het onderzoek naar het kunnen voorspellen van alcoholisme bij kinderen richt zich overigens niet op erfelijkheid alleen, maar veel meer op het combineren van allerlei factoren (markers) die kunnen voorspellen of kinderen tot een hoge of lage risicogroep horen. Daar horen erfelijke factoren bij, maar ook factoren die met opvoeding en milieu te maken hebben.
(1) Uppers, downers, all rounders. Physical and mental effect of psychoactive drugs.
(2) ACER, North Carolina 2010
Overige vragen:
Overige vragen rubriek: alcohol/verslaving
Laatste wijziging: Januari 2010
De pagina's van de Jellineksite en ook deze pagina kun je doorsturen naar een ander. Klik op de knop 'stuur door' helemaal boven aan de pagina, direct boven de foto.