Er zijn aanwijzingen dat de Chinezen de destilleerkunst al vroeg machtig waren en ook de Grieken en Romeinen wisten uit wijn sterke drank te maken. Aan gedestilleerde dranken werden geneeskrachtige eigenschappen toegedicht.

Bij de Azteken had drank een religieuze rol. Dronkenschap was verplicht bij religieuze aangelegenheden. Als je je niet bezatte was dat een belediging voor de goden.

Ook de Germanen kenden het brouwproces. De consumptie nam sterk toe door de groei van de steden, de vele religieuze feesten en de gewoonte om gepekeld vlees te eten.

Na 1500 kwam daar het gebrek aan drinkwater bij. Het meeste bier werd in kloosters gebrouwen. Later kwamen er pas brouwerijen.

Problemen en regels

Alcohol leidde ook in de vroegste tijden al tot problemen.

Zo zei een Egyptische priester: "ik verbied u naar de kroeg te gaan, u zijt gedegenereerd gelijk de beesten".

In Griekenland noemde de dichter Hesiodes (700 voor Christus) druiven een geschenk van Dionysos, de God van de wijn.

Hij waarschuwde echter ook voor de gevolgen toen hij zei dat drank: "hersenen en tong van vorm zou veranderen".

In de Islamitische wereld werd alcohol vanwege de schadelijke gevolgen met succes verboden. Nog steeds wordt daar nauwelijks gedronken.

De Verenigde Staten werden tussen 1920 en 1933 drooggelegd. Met veel minder succes. Het gevolg van de drooglegging was dat drank toen illegaal gestookt werd. De kwaliteit hield te wensen over. Zo kostte de illegaal gestookte drank aan 35.000 mensen het leven; een nog grotere groep werd ernstig ziek. In 1930 waren er al een miljoen mensen gearresteerd wegens overtreding van het drankverbod. En in het illegale en criminele circuit werden 700 mensen vermoord. Na de economische crisis was het drankverbod niet langer te handhaven. Het geld van de drank accijnzen was te hard nodig voor de opbouw van de economie.

In Nederland ontstonden in de 19e eeuw diverse organisaties die voor matigheid pleitten zoals de Volksbond tegen Drankmisbruik. Eind 19e eeuw werd de roep om staatsingrijpen steeds heviger. In 1881 komt de eerste drankwet, de voorloper van de huidige Drank en Horecawet. De wet wilde vooral het aantal verkooppunten voor sterke drank beperken.

In de jaren twintig werd in Nederland nauwelijks alcohol gedronken. In de jaren dertig is door de geheelonthoudersbeweging nog campagne gevoerd om via een soort gemeentelijk referendum (de Plaatselijke Keuze) op lokaal niveau tot een verbod op de alcoholverkoop te komen.

Er zijn een aantal vrijwillige volksstemmingen georganiseerd maar het verbod op Alcoholverkoop heeft het nooit gehaald (Bron: Belois & Goos. Min of meer alcohol, 1979).

Recente geschiedenis

Na de tweede wereldoorlog nam het gebruik van alcohol weer toe, maar bleef tot 1960 wel vrij laag. Daarna kwam het gebruik in een stroomversnelling. Sinds 1960 zijn we drie keer zoveel gaan drinken (1) 

De toename van het gebruik is aanleiding voor een nationale campagne. In 1996 begint de campagne: "Alcohol maakt meer kapot dan je lief is". 

November 2000

In november 2000 wordt de Drank en Horecawet aangescherpt.

Er mag geen drank meer  verkocht worden in tankstations en winkeltjes langs de snelweg. Aan verenigingen die alcohol schenken worden strengere eisen gesteld. Op het moment dat er alcohol geschonken wordt moet er altijd iemand aanwezig zijn die een instructie heeft gevolgd over verantwoord Alcoholgebruik (IVA). Ook moeten verenigingen een reglement hebben met regels over het schenken van alcohol.

December 2006

Om een antwoord te geven op overmatige alcoholgebruik door jongeren startte in December 2006 een nieuwe campagne: "voorkom alcoholschade bij uw opgroeiende kind". De campagne wil ouders meer bewust maken van de risico's van het drinken van alcohol op jonge leeftijd. Ouders hebben een belangrijke rol bij het uitstellen van alcoholgebruik en moeten weer de regel durven stellen:''onder de 16 geen alcohol'

Op dit moment loopt de de 'Opvoedcampagne roken, drinken & blowen'. De campagne richt zich tot ouders met de boodschap: ‘Uw kind helpen nee zeggen tegen roken, drinken en blowen’. De campagne wordt gevoerd met radiospots en campagnesites zoals 'Hoepakjijdataan.nl' en ‘Uwkindenalcohol.nl’

November 2007

In 2007 verscheen een brief over het alcoholbeleid (VWS, 2007) Een van de maatregelen uit deze brief (ingegaan per 1 januari 2009) is dat er tussen 6.00 en 21.00 geen reclame voor alcohol gemaakt mag worden op radio en TV. 

Februari 2011.

 In februari 2011 werd de Drank en Horecawet opnieuw aangepast. Het kabinet wil jongeren ook zelf verantwoordelijk maken voor het naleven van de leeftijdsgrens. Jongeren kunnen voortaan een boete krijgen wanneer zij op publiek toegankelijke plaatsen zoals op straat, overdekte winkelcentra parkeergarages, cafés en slijterijen alcohol bij zich hebben. De maatregel dat ook de de café baas en de slijter een boete krijgt wanneer zij alcohol verstrekken aan jongeren onder de 16 blijft gehandhaafd.

Een andere belangrijke maatregel is dat de burgemeester de bevoegdheid krijgt om supermarkten kan aanpakken die drie keer in een jaar alcohol verkopen aan jongeren onder de 16. 

Tenslotte komt het toezicht op de naleving van de Drank en Horeca wet te liggen bij de gemeenten.

Overige/verwante vragen:

Wat is de geschiedenis van drugs

Wat is de geschiedenis van tabak

Wat is de geschiendenis van cannabis

Wat is de geschiedenis van XTC

Wat is de geschiedenis van speed

Wat is de geschiedenis van cocaïne

Wat is de geschiedenis van GHB

Wat is de geschiedenis van heroïne

Wat is de geschiedenis van gokken

Overige vragen in de rubriek: alcohol/algemeen

Bronnen

1)  NIGZ. feiten over alcohol, 1998).

Laatste wijziging: oktober 2011

De pagina's van de Jellineksite en ook deze pagina kun je doorsturen naar een ander. Klik op de knop 'stuur door' helemaal boven aan de pagina, direct boven de foto.